Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2021

Μεθοδολογικά προβλήματα της ιστορικής έρευνας για τον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας

 Με το άρθρο τούτο ολοκληρώνουμε τη δημοσίευση κειμένων τα οποία επιλέξαμε από το βιβλίο «Η Επανάσταση του Εικοσιένα», με την ευκαιρία της συμπλήρωσης φέτος 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης του 1821. Πρόκειται για ένα μέρος από τα υλικά ενός Συμποσίου του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών που έλαβε χώρα στις 21-23 Μάρτη 1981 στην Αθήνα (ΠΓ).

της Ελένης Αντωνιάδη – Μπιμπίκου
καθηγήτριας της Σχολής Ανωτάτων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών, Παρίσι

Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου 2021

Η έκβαση της επανάστασης και η επίδρασή της στις μετεπαναστατικές εξελίξεις

 Στο παρόν κείμενο εξετάζονται ορισμένες σημαντικές πλευρές που αφορούν στην οικονομία, την κοινωνία, τους πολιτειακούς θεσμούς και την πολιτική εξουσία, καθώς και τον πολιτισμό μετά την έκβαση της Επανάστασης του 1821 (ΠΓ).

του Δημήτρη Λάππα
φιλόλογου, ιστορικού

Τρίτη, 19 Οκτωβρίου 2021

Ο διωγμός των αγωνιστών του ‘21

 του Ηλία Παπαστεριόπουλου
δικηγόρου, ιστορικού

Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 παρατηρήθηκε κι εδώ, το όχι σπάνιο, σε αντίστοιχες περιστάσεις, φαινόμενο του κατατρεγμού από τις, σε κάθε εποχή, ολιγαρχικές δυνάμεις των μεγάλων στρατιωτικών ηγετών, που ήταν άλλωστε και οι συντελεστές των μεγάλων επιτυχιών των ελληνικών όπλων. Το ότι τρεις μεγάλοι πολέμαρχοι του ’21, ο Ανδρούτσος, ο Καραϊσκάκης και ο Κολοκοτρώνης υπέφεραν τον πιο άγριο διωγμό, ακόμη και τη δολοφονία του πρώτου, από τη φατρία των ολιγαρχικών έχει την εξήγησή του: ο διωγμός τους ήταν μια από τις εκδηλώσεις της σκληρής εσωτερικής ταξικής πάλης ανάμεσα στις δυο παρατάξεις όπως διαμορφώθηκαν -ακριβέστερα: εκδηλώθηκαν σ’ οξύτατο βαθμό- αμέσως μετά την έναρξη του αγώνα της ανεξαρτησίας. Η πάλη αυτή οδήγησε ακόμη και μέχρι την εξόντωση δεκάδων πρωταγωνιστών με δράστες αποκλειστικά τους ταξικούς αντίπαλους, ολιγαρχικούς κοτζαμπάσηδες, μεγαλοκαραβοκυραίους και φαναριώτες.

Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2021

Πορεία της επανάστασης. Πάλη για την εξουσία

 Στο παρόν κείμενο εξετάζονται αρχικά ορισμένα μεθοδολογικά προβλήματα και ακολουθεί μια ενδιαφέρουσα ανάλυση που αφορά στο χαρακτήρα της Επανάστασης του 1821, την πάλη των διάφορων κοινωνικών ομάδων, τους δυο εμφύλιους πολέμους, γενικότερα την πορεία της επανάστασης, την έκβασή της και τη σημασία της για το σήμερα (ΠΓ).

του Λεωνίδα Στρίγκου

Τετάρτη, 13 Οκτωβρίου 2021

Η Φιλική Εταιρεία και το Εικοσιένα

 Στο κείμενο που ακολουθεί εξετάζεται η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας, ο σκοπός της, ορισμένα συνωμοτικά μέτρα που έλαβε, η προσπάθειά της για την προετοιμασία της επανάστασης, ο ρόλος των κοτζαμπάσηδων και, τέλος, γίνεται μια αποτίμηση του έργου της (ΠΓ).

του Γιώργη Ζωίδη
ιστορικού

Κυριακή, 10 Οκτωβρίου 2021

Προϋποθέσεις και κίνητρα της Επανάστασης του 1821

 Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης φέτος 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης του 1821, ξεκινάμε τη δημοσίευση ορισμένων κειμένων που επιλέξαμε, μεταξύ αυτών τις κύριες εισηγήσεις, από τα υλικά ενός Συμποσίου του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών που έλαβε χώρα στις 21-23 Μάρτη 1981 στην Αθήνα, με θέμα «Η Επανάσταση του Εικοσιένα» (Παναγιώτης Γαβάνας).

του Πέτρου Ρούσου
ιστορικού

Πέμπτη, 7 Οκτωβρίου 2021

Είναι οι σοσιαλιστικές χώρες σοσιαλιστικές;

 Αναδημοσιεύουμε ένα ενδιαφέρον κείμενο που αφορά στη συζήτηση για τις χώρες του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού», το οποίο, αν και έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τη δημοσίευσή του, νομίζουμε ότι εξακολουθεί να διατηρεί την αξία του (ΠΓ).

του Άνταμ Σαφ

Κυριακή, 3 Οκτωβρίου 2021

Η επίθεση της φασιστικής Ιταλίας κατά της Αιθιοπίας

 Στο δρόμο προς την άβυσσο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Σαν σήμερα (3/10) το 1935 ξεκίνησε η επίθεση της φασιστικής Ιταλίας κατά της Αβησσυνίας, της σημερινής Αιθιοπίας. Στο κείμενο αναλύονται τα γεγονότα της εποχής εκείνης, μεταξύ άλλων, η στάση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, η γενοκτονία του αιθιοπικού λαού, καθώς και η σύγκρουση συμφερόντων Ιταλίας – Γερμανίας (ΠΓ).

του Gerhard Feldbauer

Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2021

Τα κείμενα της Τοπικής Λαϊκής Αυτοδιοίκησης στην περίοδο της Κατοχής

 Σαν σήμερα πριν 80 χρόνια (27.9.1941) ιδρύθηκε στη χώρα μας το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), η μεγαλύτερη ελληνική αντιστασιακή οργάνωση κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Με την ευκαιρία αναδημοσιεύουμε ένα σημαντικό, κατά την άποψή μας, κείμενο του Γ. Ρούση (ΠΓ).

του Γιώργου Ρούση

Στα πλαίσια τούτου του άρθρου εξετάζεται αρχικά η γέννηση των θεσμών της Τοπικής Λαϊκής Αυτοδιοίκησης (Τ.Λ.Α.) στην Ελεύθερη Ελλάδα της περιόδου 1941-1944. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα κυριότερα κείμενα των αντιστασιακών οργανώσεων τα σχετικά με την Τ.Λ.Α., το ιστορικό της εμφάνισης και εφαρμογής τους και γίνεται μια συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου τους. Τέλος γίνεται προσπάθεια να εκτιμηθούν συνολικά τα κείμενα αυτά και να αξιολογηθούν οι θεσμοί της Τ.Λ.Α. στην Ελεύθερη Ελλάδα.

Γ.Ρ.

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2021

Η ιδεολογία της Βιομηχανίας 4.0 και η πραγματικότητα

 του Werner Seppmann

Ένα φάντασμα πλανιέται μέσα στο θαμνότοπο του γερμανικού δάσους ενημέρωσης και έχει προσελκύσει ιδιαίτερα την προσοχή: Η ομοσπονδιακή καγκελάριος το διέκρινε και τα περισσότερα συνδικαλιστικά στελέχη συζητούν για αυτό. Με αυτή την «ανακάλυψη» ασχολούνται οι αστικές εφημερίδες καθώς και συγγραφείς αστικών περιοδικών. Κατά περίεργο τρόπο υπάρχει μεγάλη συμφωνία στα βασικά σημεία σε δηλώσεις από όλα τα στρατόπεδα. Αξιοσημείωτο σ’ αυτή τη διαφημιστική εκστρατεία είναι επίσης ότι οι (περισσότεροι με θετική διάθεση) ανταποκριτές ξέρουν να παραμυθιάζουν σχετικά με τον τεχνολογικό χαρακτήρα και τον κοινωνικοοικονομικό τρόπο επίδρασης του φαντάσματος με τόσο μεγαλύτερη σαφήνεια όσο λιγότερο αξιόπιστες είναι οι αναφορές τους σχετικά με το περίγραμμά του.

Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2021

Συνηγορία υπέρ του κεφαλαίου

 Γιατί ο κεϊνσιανισμός δεν μπορεί να υπερβεί την ανεργία

Στο παρόν κείμενο αντικρούονται από τη σκοπιά της μαρξιστικής οικονομίας τα επιχειρήματα του κεϊνσιανισμού στο ζήτημα που αφορά στην ανεργία -ένα θέμα που βρίσκεται συνεχώς στην επικαιρότητα, και θα εξακολουθεί να βρίσκεται όσο υπάρχει το σύστημα που την γεννά, ο καπιταλισμός (ΠΓ).

του Klaus Müller

Τετάρτη, 15 Σεπτεμβρίου 2021

Τα οικονομικά της Μικρασιατικής Εκστρατείας

 Με το παρόν κείμενο ολοκληρώνεται η δημοσίευση του βιβλίου «Η Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή», στο οποίο περιλαμβάνονται τα υλικά του επιστημονικού διημέρου του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών (ΚΜΕ) που έλαβε χώρα στις 1 και 2 του Νοέμβρη 1982 στην Αθήνα (ΠΓ).

του Γιάννη Δελλαγραμμάτικα
οικονομολόγου - ιστορικού