Πέμπτη, 13 Δεκεμβρίου 2018

«Ένας πραγματικός επαναστάτης πρέπει να είναι ρομαντικός»


Με τη δημοσίευση μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας συνέντευξης της Αλέϊδα Γκεβάρα, που αναφέρεται στον πατέρα της Τσε, στα αδημοσίευτα γραπτά του και στο ανθρωποείδωλό του, ολοκληρώνουμε το αφιέρωμα προς τιμή των 90 χρόνων από τη γέννηση αυτού του μεγάλου επαναστάτη (ΠΓ).

Συνέντευξη: André Scheer

Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2018

Προβλήματα του σοσιαλισμού


Στο παρόν κείμενο που έχει γραφεί με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 90 χρόνων από τη γέννηση του Τσε Γκεβάρα, αναλύονται πτυχές της ζωής του, κυρίως η αλληλεγγύη του προς τη Σοβιετική Ένωση, αλλά και η κριτική που ασκεί σ’ αυτήν, ιδιαίτερα σε ζητήματα οικονομικής πολιτικής (ΠΓ).

του André Scheer

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2018

Ο Τσε Γκεβάρα και η παγκόσμια οικονομία



του Rémy Herrera

Η έρευνα σχετικά με την οικονομική σκέψη του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα είναι εκτενής, λίγοι όμως ασχολούνται με τα έργα του σε ό,τι αφορά στην παγκόσμια οικονομία. Αυτή η πτυχή συχνά παραμελείται, ωθείται σε δεύτερο πλάνο σε σύγκριση με τις θέσεις που εξέφρασε για τη διεθνή πολιτική και, ως εκ τούτου, παρερμηνεύτηκαν –παραποιήθηκαν, μερικές φορές για να αντιτάξουν τεχνητά τον Τσε απέναντι στον Φιντέλ Κάστρο, μερικές φορές απέναντι στην ΕΣΣΔ.

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2018

Μάθηση και ψυχική ανάπτυξη: η πολιτισμική-ιστορική προσέγγιση


του Μανώλη Δαφέρμου

Εισαγωγή

Το ζήτημα της αμοιβαίας συνάφειας μάθησης και ψυχικής ανάπτυξης αποτελεί ένα από τα κομβικά προβλήματα της Ψυχολογίας και της Παιδαγωγικής, που γίνεται αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων. Κατά την άποψή μας, η πραγμάτευση του ζητήματος της σχέσης ψυχικής ανάπτυξης και μάθησης αποτελεί λυδία λίθο για τον προσδιορισμό των επιστημολογικών θεμελίων των σημαντικότερων ρευμάτων στο πεδίο της Ψυχολογίας και την οριοθέτηση των παιδαγωγικών και κοινωνικών προσανατολισμών τους.

Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2018

Παιδαγωγικές προεκτάσεις του έργου του Κ. Μαρξ


του Μανόλη Δαφέρμου

Μάθηση και κοινωνική θεωρία

Οι παιδαγωγικές διαστάσεις της θεωρίας του Κ. Μαρξ –αν εξαιρέσει κανείς ελάχιστες εργασίες (βλ. Μανακόρντα, 1983)- δεν έχουν γίνει αντικείμενο συστηματικής διαπραγμάτευσης. Κατά κανόνα οι μαρξιστές αρκούνται σε μια επιλεκτική χρησιμοποίηση ορισμένων θέσεων του Κ. Μαρξ, αποσπασμένων από τη συγκεκριμένη ιστορική και γνωσιακή συγκυρία κατά την οποία διατυπώθηκαν, προς επιβεβαίωση των ιδίων απόψεων. Στο παρόν άρθρο εμείς θα επιχειρήσουμε: α) να αναλύσουμε ορισμένες κομβικές παιδαγωγικές διαστάσεις της μαρξικής θεωρίας, β) να εντοπίσουμε σημαντικές ιστορικές στιγμές της διαδικασίας διαμόρφωσης των παιδαγωγικών ιδεών του Κ. Μαρξ, γ) να αναδείξουμε την κοινωνική σημασία αλλά και τους ιστορικούς περιορισμούς της μαρξικής αντίληψης περί πολυτεχνικής εκπαίδευσης.

Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2018

Με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς για να τσακιστεί ο φασισμός


Συλλογικό κείμενο

Το τελευταίο διάστημα γίνεται προσπάθεια διείσδυσης του φασισμού, -οργανωμένα πλέον-, στο χώρο της εκπαίδευσης με πολλούς τρόπους. Τα κρούσματα πολλαπλασιάζονται διαρκώς. Ιδιαίτερα οι αριστεροί εκπαιδευτικοί (και όχι μόνο) μπαίνουν στο στόχαστρο των νεοναζί. Οι δυνάμεις της Αριστεράς οφείλουν να σταθούν αλληλέγγυες απέναντι σε όλο αυτό τον κόσμο, έμπρακτα, όχι μόνο με ανακοινώσεις. Εδώ και τώρα! Αναφορικά με τα παραπάνω, αναδημοσιεύουμε ένα συλλογικό κείμενο, παρά τις σχετικές επιφυλάξεις που έχουμε σε κάποια σημεία, γιατί θεωρούμε ότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση (ΠΓ).

Κυριακή, 25 Νοεμβρίου 2018

Ρόζα Λούξεμπουργκ: Για τη Ρωσική Επανάσταση


Δεν πρόκειται για εθνική υπόθεση

Συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τότε που η Ρόζα Λούξεμπουργκ τέλειωσε την εργασία στο χειρόγραφό της για τη Ρωσική Επανάσταση. Πρόκειται για ένα έργο ημιτελές, το οποίο αξιοποίησαν ιδιαίτερα ο αναθεωρητισμός και ο αντικομουνισμός, προκειμένου, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, να δυσφημίσουν την Οκτωβριανή Επανάσταση. Τι αποκρύπτουν όλοι αυτοί; Ποιες ήταν οι κύριες διαφωνίες και η έντονη κριτική που άσκησε η Ρόζα Λούξεμπουργκ στους μπολσεβίκους; Δικαιώθηκε; Και αν ναι, σε ποια σημεία; (Κατά την άποψή μας, αναφορικά με το σοσιαλισμό, υπάρχουν ακόμη αρκετά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά, -ασφαλώς, δεν αναφερόμαστε μόνο στο γραπτό της Ρ. Λούξεμπουργκ-, και μόνο μια σε βάθος μαρξιστική ανάλυση, η οποία θα απαιτήσει ακόμη πολύ χρόνο και σοβαρές προσπάθειες από το μαρξιστικό-κομμουνιστικό κίνημα, θα μπορέσει να τα διαφωτίσει). Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου επιχειρεί μια σύντομη προσέγγιση σε ζητήματα που θέτει η Ρόζα Λούξεμπουργκ (ΠΓ).

του Leo Schwarz

Πέμπτη, 22 Νοεμβρίου 2018

Προμαρξιστικός μηχανιστικός ντετερμινισμός


του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο παρόν κείμενο εξετάζουμε τις έννοιες του ντετερμινισμού (αιτιοκρατία) και του ιντετερμινισμού (αναιτιοκρατία), ενώ στο μεγαλύτερο μέρος επικεντρωνόμαστε σε μια κριτική ανάλυση του κλασικού μηχανιστικού ντετερμινισμού. 

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018

Γερμανία: Η Νύχτα του Πογκρόμ (1938)


Φέτος, στις 9 Νοεμβρίου, συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από τότε που μέλη του ναζιστικού κόμματος (NSDAP), των Ταγμάτων Εφόδου και των Ες Ες διέπραξαν βιαιοπραγίες ενάντια στον εβραϊκό πληθυσμό. Τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γεγονότα αυτά είχαν καταγραφεί ιστορικά ως «Νύχτα των Κρυστάλλων», κάτι που συνεχίζεται σε μεγάλο βαθμό μέχρι και σήμερα στη χώρα μας. Εδώ όμως και πολλά χρόνια, στη Γερμανία η απόδοση αυτή των γεγονότων με την πιο πάνω ονομασία θεωρείται ήδη ξεπερασμένη. Η σωστή απόδοση, με την οποία και συμφωνούμε, είναι «Νύχτα του Πογκρόμ». Μάλιστα, ορισμένοι συγγραφείς κάνουν λόγο για «Νύχτες του Πογκρόμ», με την έννοια ότι το πογκρόμ σε πολλές περιοχές της Γερμανίας διήρκεσε και το πρωί της επόμενης ημέρας. Ο συγγραφέας του κειμένου που ακολουθεί, επικεντρώνεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο σκηνοθετήθηκε το πογκρόμ, καθώς και στα αντι-εβραϊκά μέτρα που λήφθηκαν από τους γερμανούς φασίστες τις πρώτες ημέρες μετά το πογκρόμ (ΠΓ).

του Knut Mellenthin

Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 2018

Η κριτική σκέψη «βλάπτει» σοβαρά την... υγεία


του Παναγιώτη Γαβάνα

Το τελευταίο θα λέγαμε, ιδιαίτερα, εξάμηνο, ίσως και περισσότερο, η αναγνωσιμότητα του ιστολογίου «Ορίζοντας» αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς. (Το γράφουμε με το χέρι στη καρδιά και χωρίς να απευθυνόμαστε σε διαδικτυακές μηχανές καταμέτρησης, -αυτή είναι δουλειά του Σέρλοκ Χολμς). Μέχρι πρόσφατα, αν πληκτρολογούσε κάποιος στην «αναζήτηση» της μαμάς Google τη λέξη «Ορίζοντας», εμφανιζόταν το παρόν ιστολόγιο στην πρώτη ή, το πολύ στη δεύτερη σελίδα. Τις τελευταίες, όμως, ημέρες τείνει σχεδόν να εξαφανιστεί από τις πρώτες σελίδες, αν όχι εντελώς, παρ’ όλο που οι δημοσιεύσεις εξακολουθούν να γίνονται με την ίδια συχνότητα και παρά την αύξηση της αναγνωσιμότητας. Πως έγινε αυτό το «θαύμα»;

Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018

Η λήξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου


Πάλη για την κατάκτηση της ειρήνης

Στις 11 Νοεμβρίου συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με αφορμή αυτό το γεγονός δημοσιεύουμε ένα ενδιαφέρον κείμενο του γνωστού στο ελληνικό κοινό γερμανού ιστορικού Μάρτιν Ζέκεντορφ (Martin Seckendorf), στο οποίο αναλύονται τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, κυρίως στη Γερμανία, τα οποία κατέληξαν στην εξέγερση των ναυτών στο Κίελο, που σηματοδότησαν τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και το έναυσμα της επανάστασης στη Γερμανία, γνωστή ως Νοεμβριανή Επανάσταση, η οποία πήρε τη μορφή χιονοστιβάδας (ΠΓ).

του Martin Seckendorf