Τετάρτη, 30 Απριλίου 2014

ΣΥΡΙΖΑ: Παλινωδίες και διγλωσσία (και) στις ευρωεκλογές



Την προηγούμενη εβδομάδα οι εκλογικές δραστηριότητες, ορισμένοι χειρισμοί και αποφάσεις του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδότησαν τις δημόσιες συζητήσεις, την ενασχόληση των μέσων μαζικής ενημέρωσης και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις και προβλημάτισαν ευρύτερα την κοινή γνώμη και μαζί ένα τμήμα της επιρροής του. Η αρχή έγινε με τις παλινωδίες κατά τη συγκρότηση του ψηφοδελτίου του και συνεχίστηκε με τη διακήρυξη του για τις ευρωεκλογές που έδωσε στη δημοσιότητα.

Τρίτη, 29 Απριλίου 2014

Χρυσή Αυγή: Χρυσή εφεδρεία της ολιγαρχίας!



Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε εδώ και πάνω από ενάμιση χρόνο. Το αναδημοσιεύουμε γιατί νομίζουμε ότι διατηρεί τη σημασία του στο ακέραιο!

 του Στέλιου Ελληνιάδη

Δεν υπερασπίστηκαν τίποτα από την Ελλάδα, ούτε τα αρχαία της, ούτε τα νεοκλασικά της, ούτε τα πάρκα, ούτε τα δάση, ούτε τα ποτάμια, ούτε τη γλώσσα, τίποτα! Τα ελληνικά τους είναι άθλια, και όλη η δράση τους εξαρτάται από την ύπαρξη και εξαντλείται στην καταδίωξη των ξένων, και δη των μαύρων.

Είναι μία Κου Κλουξ Κλαν του 21ου αιώνα, στα πρότυπα της ρατσιστικής οργάνωσης του αμερικανικού νότου, που δούλευε για τα μεγάλα αφεντικά, τους τσιφλικάδες που είχαν τις φυτείες. Τώρα, οι εντόπιοι μιμητές εξυπηρετούν απολύτως την άρχουσα νομενκλατούρα, συγκρατώντας κυρίως πολίτες από τα λαϊκά στρώματα να μην διαφύγουν αγαναχτισμένοι από την εξαθλίωση που τους οδηγεί η ολιγαρχία προς την Αριστερά, να μην αμφισβητήσουν το στάτους κβο. Να μην διεκδικήσουν την ανατροπή του σάπιου συστήματος.

Κυριακή, 27 Απριλίου 2014

Πως προέκυψε η γιορτή του Μάη;



της Ρόζας Λούξεμπουργκ

Η απελευθερωτική σκέψη, να εισαχθεί μια προλεταριακή ημέρα γιορτής σαν μέσο για την κατάκτηση της οκτάωρης εργάσιμης ημέρας, προέκυψε για πρώτη φορά στην Αυστραλία. Οι εργάτες εκεί, αποφάσισαν ήδη το 1856, να διοργανώσουν μια ημέρα πλήρους εργασιακής ανάπαυσης, συνδεδεμένης με συγκεντρώσεις και διασκεδάσεις, σαν εκδήλωση για χάρη της οκτάωρης εργάσιμης ημέρας. Ημέρα γι΄ αυτή τη γιορτή ορίστηκε η 21η του Απρίλη. Στην αρχή οι αυστραλοί εργάτες είχαν σκεφτεί μια μόνο εκδήλωση για το έτος 1856. Ήδη όμως αυτή η πρώτη γιορτή, άσκησε μια τόσο ισχυρή εντύπωση στις προλεταριακές μάζες της Αυστραλίας, επέδρασε τόσο ενθαρρυντικά και προπαγανδιστικά, που αποφασίστηκε η γιορτή αυτή να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

Παρασκευή, 25 Απριλίου 2014

Το στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή (1973)

Εισαγωγικό σημείωμα

Το 2013 συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από την αμερικανοκίνητη επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας στη Χιλή και την κατάλυση της κυβέρνησης της Λαϊκής Ενότητας υπό τον πρόεδρο Αλιέντε, ο οποίος εκλέχτηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1970. Γύρω από την κυβέρνηση της Λαϊκής Ενότητας έχουν γραφεί μέχρι σήμερα αρκετά κείμενα. Πολύ λίγα όμως έχουν δει το φως της δημοσιότητας, τα οποία αφορούν στην προετοιμασία του πραξικοπήματος και το ρόλο της αντεπανάστασης. Ακριβώς, στο ζήτημα αυτό επικεντρώνονται τα δυό κείμενα που ακολουθούν, τα οποία μεταφράσαμε από τα Γερμανικά, καθώς και το «Χρονικό της αντεπανάστασης» που συντάξαμε και αφορά στην χρονική περίοδο διακυβέρνησης της Χιλής από την Λαϊκή Ενότητα μέχρι και λίγο διάστημα μετά την επιβολή της στρατιωτικής χούντας.

Πέμπτη, 24 Απριλίου 2014

Έθνος και εθνικισμός

του Παναγιώτη Γαβάνα

Μετά την κατάρρευση του πρώιμου σοσιαλισμού στην Ανατολική Ευρώπη γινόμαστε μάρτυρες μιας αναζωπύρωσης του εθνικισμού, ο οποίος έχει επηρεάσει στρώματα του πληθυσμού πολλών χωρών. Ο εθνικισμός δεν είναι βέβαια τωρινό φαινόμενο, όμως ιδιαίτερα τις τελευταίες δυό δεκαετίες παρουσιάζει μερικά νέα στοιχεία. Ποια είναι αυτά; Και πως συνδέεται ο εθνικισμός με το έθνος; Πότε συγκροτείται μια κοινωνία σε έθνος; Τα ερωτήματα που αφορούν στα δυό αυτά ζητήματα είναι πολλά. Στο κείμενο που ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια συμπυκνωμένης ανάλυσής τους από τη σκοπιά του μαρξισμού.

Πόλεμος για το πετρέλαιο (1938-1943)

του Dietrich Eichholtz

Εισαγωγικό σημείωμα

Το κείμενο που ακολουθεί αναφέρεται σε μια από τις πιο σημαντικές πτυχές / αιτίες του 2ου παγκοσμίου πολέμου: στην προσπάθεια του γερμανικού ιμπεριαλισμού να θέσει υπό την κατοχή του τις πετρελαιοπηγές της Σοβιετικής Ένωσης. Πρόκειται για ένα θέμα που –κατά την άποψή μας- δεν τού έχει δοθεί μέχρι σήμερα η πρέπουσα σημασία. Ίσως γι΄ αυτό και η βιβλιογραφία / αρθρογραφία στη χώρα μας είναι τόσο ελλιπής. Ακριβώς γι΄ αυτό πιστεύουμε ότι η δημοσίευσή του είναι ιδιαίτερα σημαντική. Όμως πέρα από αυτό, θεωρούμε ότι υπάρχουν επιπρόσθετοι λόγοι, όπως, το γεγονός ότι στο κείμενο περιγράφονται συμπυκνωμένα και συνδεδεμένα μεταξύ τους μια σειρά από ιστορικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, κυρίως όμως το γεγονός, ότι μια από τις βασικές αιτίες των ιμπεριαλιστικών πολέμων, από την εποχή ακόμη του Λένιν –μάλιστα θα λέγαμε χρονικά πολύ πιο πριν-, αποτελεί η πάλη για την κατάκτηση πρώτων υλών. Σε ό,τι αφορά ιδιαίτερα τον γερμανικό ιμπεριαλισμό, πρόκειται για μια συστηματική και στοχευμένη στρατηγική, η οποία ξεκινά ακόμη από τη συγκρότηση της Γερμανίας ως κράτους, βρίσκει την αποκορύφωσή της κατά τον 1ο και 2ο παγκόσμιο πόλεμο και συνεχίζεται ως τις μέρες μας.

Οι δύσκολοι μαθητές απαιτούν δύσκολους δασκάλους*

του Παναγιώτη Γαβάνα

Συχνά μιλάμε για δύσκολους μαθητές, απαιτούμε συνταγές στην επικοινωνία μαζί τους, θέτοντας έτσι τους δύσκολους μαθητές στο κέντρο της παιδαγωγικής συζήτησης.

Τι αισθανόμαστε όμως σαν δύσκολο; Δύσκολοι μαθητές διαταράσσουν την τάξη, την ομοιογένεια της μαθησιακής ομάδας και τη διαδικασία της μάθησης. Φροντίζουν για απρόβλεπτες καταστάσεις, δεν ανταποκρίνονται στο συμβατό σύστημα κυρώσεων, θέτοντάς το, στην έσχατη περίπτωση, σε αχρηστία. Δύσκολοι μαθητές δεν αναλαμβάνουν τα καθήκοντα που τους αναλογούν, θέτουν υπό αμφισβήτηση τη σημασία του συνόλου της ύλης και αντί αυτού αναπτύσσουν δικά τους ενδιαφέροντα ή καθόλου. Εκεί, όπου ολισθαίνουν στη συνολική άρνηση ή ακόμη και στη βία, προβάλλουν αναγκαστικά ζητήματα σχετικά με τις συνθήκες της σχολικής μάθησης. Εμπλέκουν τον δάσκαλο και τη μαθησιακή ομάδα σε μια διαδικασία, όπου –όπως και στη νομική διαδικασία- συχνά πρόκειται περί κατήγορου και κατηγορούμενου, περί εξουσίας και τιμωρίας, με σκοπό: να επισύρουν πάνω τους την προσοχή, σε βάρος της ομάδας, ακόμη και όταν η διαδικασία αυτή συχνά καταλήγει να αποβαίνει σε βάρος αυτού που ενοχλεί.

Το εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο της σύγκρουσης στη Συρία

της Karin Leukefeld

Εισαγωγικό σημείωμα του μεταφραστή

Ο ιμπεριαλισμός για μια ακόμη φορά ετοιμάζεται να βομβαρδίσει, πιθανώς και να εισβάλει, σ΄ ένα κυρίαρχο κράτος, τη Συρία. Το πρόσχημα γνωστό: χρήση χημικών όπλων εκ μέρους της συριακής κυβέρνησης.

Ενάντια όμως σ΄ αυτή την υποψία τίθενται δικαιολογημένα κάποια ερωτήματα: Γιατί η συριακή κυβέρνηση να κάνει χρήση δηλητηριωδών αερίων όταν είναι καθαρό ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να κρατηθεί μυστικό; Για ποιο λόγο να κάνει χρήση χημικών όταν σύμφωνα με τα ΜΜΕ οι συριακές ένοπλες δυνάμεις κερδίζουν διαρκώς έδαφος και ανακτούν χαμένες θέσεις; Γιατί να κάνει χρήση δηλητηριωδών αερίων όταν η συνέπεια θα ήταν μια διεθνής στρατιωτική επέμβαση εναντίον της; Γιατί η συριακή κυβέρνηση να επιτρέψει στους επιθεωρητές του ΟΗΕ τη διεξαγωγή ερευνών αν τα αποτελέσματα ήταν εναντίον της; Γιατί δεν γίνεται προσπάθεια ώστε η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί να λυθεί με ειρηνικά μέσα;

Περί φασισμού

του Παναγιώτη Γαβάνα

(εισαγωγή, μετάφραση, επιμέλεια)

Ένα από τα φαινόμενα που συνοδεύει την κρίση του καπιταλισμού είναι και η άνοδος των ακροδεξιών/νεοφασιστικών οργανώσεων/κομμάτων σε χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου και της Ελλάδας. Η άνοδος αυτή ήταν επόμενο ότι θα πυροδοτούσε μια σειρά από ζητήσεις μέσα στο χώρο της μαρξιστικής-κομμουνιστικής αριστεράς (και όχι μόνο). Η θεματολογία που «ανοίχτηκε» είναι μεγάλη: Μεταξύ των άλλων, ζητήματα που αφορούν στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, στην εγκαθίδρυση της φασιστικής δικτατορίας στη Γερμανία (1933), σε θέματα που σχετίζονται με τον ορισμό του φασισμού, σε ζητήματα αντιφασιστικής τακτικής/στρατηγικής κ.α.

Για την μετάβαση προς το σοσιαλισμό

του Παναγιώτη Γαβάνα

Το θέμα που εξετάζουμε στην ανάλυση που ακολουθεί είναι ιδιαίτερα περίπλοκο, κι αυτό γιατί σχετίζεται με μια σειρά ζητήματα τακτικής και στρατηγικής του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα πλέγμα ζητημάτων τα οποία σχετίζονται με την ιστορική πείρα του κομμουνιστικού κινήματος, την πολιτική οικονομία του καπιταλισμού, τη μαρξιστική θεωρία για το κράτος, τη διαλεκτική μεταρρύθμισης και επανάστασης, ζητήματα της πολιτικής συμμαχιών κ.α. Η κατανόηση των ζητημάτων αυτών μπορεί να γίνει δυνατή μόνο κάτω από το φως της υλιστικής διαλεκτικής, η οποία αποτελεί την καρδιά του μαρξισμού. Κάνουμε λόγο για το θέμα της μετάβασης από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό.

Μέχρι σήμερα έχουν γραφτεί κάποια βιβλία στη χώρα μας, όπως και αρκετά άρθρα στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα μ΄ αυτό το θέμα. Εκτίμησή μας όμως είναι, ότι το μαρξιστικό-κομμουνιστικό κίνημα βρίσκεται στην αρχή μιας πορείας θεωρητικών αναζητήσεων και επεξεργασιών, η οποία πρέπει να συνεχιστεί παραπέρα και μάλιστα με εντατικούς ρυθμούς.

Η νέα στρατηγική του ΝΑΤΟ

του Παναγιώτη Γαβάνα

1. Πρόλογος

Στις 19 Νοεμβρίου 2010 οι κρατικοί και κυβερνητικοί παράγοντες που συγκεντρώθηκαν στη Λισσαβώνα κατά τη Σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ υπέγραψαν ένα νέο στρατηγικό σχέδιο το οποίο αντικαθιστά το μέχρι τότε ισχύον από το έτος 1999. Κατά τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Anders Fogh Rasmussen, με το σχέδιο αυτό αναγγέλλεται το «ΝΑΤΟ 3.0» και έτσι η νατοϊκή συμμαχία τίθεται ουσιαστικά πάνω σε νέα θεμέλια. Στη πραγματικότητα όμως, στο ντοκουμέντο πολλά ζητήματα παραμένουν ασαφή, που σημαίνει, είτε ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σε μια σειρά δεσμευτικά μέτρα, είτε τα παρέκαμψαν συνειδητά ώστε να αποφύγουν την κριτική που θα τους γινόταν –πιθανώς όμως να ήταν ένας συνδυασμός και των δυό.

FRONTEX - Η στρατιωτικοποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής

του Παναγιώτη Γαβάνα

Η ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

«Φρούριο Ευρώπη». Μ΄ αυτή την έννοια διασαφηνίζεται ότι για πολλούς ανθρώπους γίνεται όλο και πιο δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να φθάσουν στην Ευρώπη και να ζήσουν εδώ. Ιδιαίτερα για τους πρόσφυγες είναι σχεδόν αδύνατο να φθάσουν ανεμπόδιστα σε μια χώρα στην οποία θα αισθάνονται ασφαλείς. Οι αιτίες που οι περισσότεροι άνθρωποι φεύγουν απ΄ τη χώρα τους σχετίζονται με τον πόλεμο, την πείνα, τις οικολογικές καταστροφές και τις άσχημες κοινωνικές συνθήκες, και ως επί το πλείστον μεταναστεύουν σ΄ έναν άλλο τόπο ή σ΄ ένα γειτονικό κράτος. Εκείνοι που πρέπει ή που θέλουν να έρθουν στην Ευρώπη, το κατορθώνουν αυτό συνήθως «παράνομα». Παρουσιαζόμενοι μ΄ αυτό το στίγμα δεν μπορούν να υπολογίζουν σχεδόν καθόλου στην παροχή προστασίας και ασφάλειας. Κατά την είσοδό τους στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), τούς μεταχειρίζονται αναξιοπρεπώς, σαν εγκληματίες και ανεπιθύμητους, μεταφέρονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και απειλούνται καθ΄ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους με τον κίνδυνο της απέλασης. Ακόμη και οι άνθρωποι που βρίσκονται κανονικά με άδεια παραμονής στη χώρα μας για περισσότερα από δέκα χρόνια, βρίσκονται αντιμέτωποι μ΄ αυτό τον κίνδυνο. Κάποιες φορές απ΄ τη πλευρά της κυβέρνησης διατυπώνεται το επιχείρημα ότι η κατάσταση στις χώρες προέλευσης έχει στο μεταξύ βελτιωθεί, μεταξύ των άλλων και λόγω της επέμβασης των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων εκεί. Όμως είναι γνωστό ότι πρόκειται για μια θρασύτατη διαστρέβλωση των γεγονότων.

Στρατηγική και τακτική

του Παναγιώτη Γαβάνα

«Στους καιρούς της αδυναμίας συχνά δεν λείπει η σωστή γραμμή, αλλά η μία γραμμή. Στη θεωρία μας η μια φράση δένεται με την άλλη, ποια όμως ταιριάζει στην περίσταση; Όλα είναι εδώ, όλα όμως είναι πάρα πολύ. Δεν λείπουν οι προτάσεις, γίνονται δεκτές όμως πάρα πολλές. Δεν λείπουν οι σωστές διαπιστώσεις, ξεχνιούνται όμως πολύ γρήγορα. Στους καιρούς της αδυναμίας είναι κανείς στρατευμένος και δεν στρατεύεται. Στους καιρούς της αδυναμίας πολλά είναι σωστά, όμως ταυτόχρονα πολλά είναι αναγκαία και λίγα μπορούν να γίνουν΄ ο εκτοπισμένος απ’ τον αγώνα βρίσκεται σε ησυχία και δεν βρίσκει ησυχία». Μπέρτολτ Μπρεχτ [1]

Η Αριστερά μπροστά στις ευθύνες της

του Παναγιώτη Γαβάνα

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε με αφορμή τη δημοσίευση ενός ιδιαίτερα ενδιαφέροντος, κατά τη γνώμη μας, άρθρου, το οποίο θέτει τα δάκτυλα «επί των τύπων των ήλων», και που αναδημοσίευσε η ιστοσελίδα Inprecor, με τίτλο «Η Αριστερά οφείλει να απαντήσει: τι σημαίνει, πρακτικά, η άρνηση πληρωμής του χρέους;», με συντάκτη τον Χάρη Σαββίδη (http://www.inprecor.gr/index.php/archives/193293). Αρχική μας πρόθεση ήταν να γράψουμε ένα μικρό σχόλιο, τελικά όμως στην πορεία του γραψίματος τα άλματα της σκέψης ήταν τέτοια, που προέκυψε ένα κείμενο, το οποίο και καταθέτουμε.

Οι ρίζες της ναζιστικής ιδεολογίας

του Παναγιώτη Γαβάνα

1. Τοποθέτηση του ζητήματος

Τα τελευταία χρόνια γίνεται απ΄ τα αστικά ΜΜΕ στην Ελλάδα (και όχι μόνο) προσπάθεια ερμηνείας του νεοφασιστικού φαινομένου, της ανόδου της Ακροδεξιάς σε μια σειρά χώρες της Ευρώπης και της διάδοσης της νεοφασιστικής ιδεολογίας και πολιτικής. Οι μετανάστες δέχονται συχνά επιθέσεις από νεοφασιστικές οργανώσεις, όπως τη «Χρυσή Αυγή», ενώ ο ρατσισμός αποτελεί καθημερινό φαινόμενο το οποίο επηρεάζει μέχρι και τις παρυφές της αριστεράς. Στην προπαγάνδιση απόψεων πρωταγωνιστών του νεοφασισμού στην Ελλάδα (όπως π.χ. των Καρατζαφέρη, Πλεύρη, Μιχαλολιάκου), οι οποίοι ζητούν μια «Ελλάδα ελεύθερη από τους ξένους», μια «Μεγάλη Ελλάδα που θα περιλαμβάνει τη Μικρά Ασία και τμήματα των Βαλκανίων» κάνοντας παράλληλα λόγο για «επικράτηση της εβραιομαρξιστικής προπαγάνδας», οι πολιτικοί των αστικών κομμάτων της χώρας μας αντιτάσσουν την πολυδιαφημισμένη «παγκοσμιοποίηση», τον ευρωκεντρισμό και την «πολυπολιτισμικότητα», απονευρώνοντας έτσι το αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα. Φυσικά απ΄ τα αστικά κόμματα δε θα μπορούσε να περιμένει κανείς κάτι το διαφορετικό, αφού ο (νεο)φασισμός είναι γέννημα-θρέμμα του καπιταλισμού. Κι όχι μόνο αυτό: Η ιστορική πείρα του εργατικού κινήματος δείχνει ότι όταν η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία τίθεται απ΄ τα πλατιά λαϊκά στρώματα υπό αμφισβήτηση, τότε πέρα απ΄ την όλο και πιο συχνή δράση των κατασταλτικών μηχανισμών, παίζεται και το «χαρτί» του νεοφασισμού.

Πολιτική συμμαχιών και ενότητα δράσης

του Παναγιώτη Γαβάνα

1. Η προβληματική

Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρούμε την ανάλυση ενός ιδιαίτερα λεπτού και περίπλοκου θέματος, πάνω στο οποίο κατά καιρούς έχουν εκφραστεί διάφορες απόψεις και διαφωνίες, οι οποίες στο παρελθόν οδήγησαν συχνά σε διασπάσεις και αποσχίσεις τόσο μέσα στο ελληνικό, όσο και στο διεθνές κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα: Το πρόβλημα της πολιτικής συμμαχιών και της ενότητας δράσης. Αναμφισβήτητα, πλευρές αυτού του προβλήματος είναι λιγο-πολύ γνωστές σε πολλούς αναγνώστες, κυρίως απ΄ τη δράση τους μέσα στο μαζικό λαϊκό κίνημα. Η πρακτική πολιτική πείρα όμως δεν αρκεί για την κατανόηση αυτού του ζητήματος αν αυτή δεν δένεται με μια βαθιά γνώση του μαρξισμού.

Οίκοι αξιολόγησης

του Παναγιώτη Γαβάνα

Αντί προλόγου

Τα τελευταία χρόνια έχουν εισβάλει στη ζωή μας διάφορες οικονομικές έννοιες, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με αυτό που ο Μαρξ ονόμασε πλασματικό κεφάλαιο. Ζητήματα που αφορούν κυρίως στο χρηματοπιστωτικό σύστημα στον καπιταλισμό. Ένα από τα ζητήματα που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής είναι και οι οίκοι αξιολόγησης. Κάποιοι στο άκουσμα αυτών των λέξεων αισθάνονται δέος και αμηχανία, ενώ κάποιοι άλλοι θυμό. Από την ανάλυση που ακολουθεί θα φανεί, ότι οι οίκοι αξιολόγησης δεν έχουν ούτε τη δύναμη που τους αποδίδεται, αλλά ούτε και τα κράτη είναι απλά «θύματα» αυτών. Πολύ περισσότερο, η ίδια η αστική πολιτική είναι αυτή που μετέτρεψε συνειδητά τους οίκους, εν μέρει, σε τμήμα της χρηματοπιστωτικής διευθέτησης του σύγχρονου καπιταλισμού.

Μονοπώλια και καπιταλιστική κρίση

του Παναγιώτη Γαβάνα

1. Αντί προλόγου: Σχετικά με την αναγκαιότητα ανάπτυξης της θεωρητικής δουλειάς

Η κρίση του καπιταλισμού έχει θέσει τη μαρξιστική-κομμουνιστική αριστερά μπροστά σε μια σειρά από πρακτικά/πολιτικά και θεωρητικά ζητήματα/καθήκοντα, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Ζητήματα, τα οποία μέχρι και πριν από τρία τουλάχιστον χρόνια, φαίνονταν απόμακρα, και κατά κάποιο τρόπο, ασύνδετα με το σήμερα. Η βαθιά κρίση όμως που διέρχεται το καπιταλιστικό σύστημα, τόσο στη βάση όσο και στο εποικοδόμημα, επιτάχυνε το προτσές αναζήτησης λύσεων και διαφώτισης της νέας κατάστασης που έχει διαμορφωθεί. Και, για να κάνουμε μια σύντομη αναφορά στο πεδίο της θεωρίας: Η αντικαπιταλιστική αριστερά δυστυχώς δεν αξιοποίησε τη χρονική περίοδο της ανάπαυλας μετά την ήττα του αυτοονομαζόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού» (απ΄ το 1989/90) για παραπέρα θεωρητικές επεξεργασίες, οι οποίες θα λάμβαναν υπόψη το σύγχρονο καπιταλισμό, όπως επίσης όλη τη μαρξιστική κληρονομιά, και θα προχωρούσαν παραπέρα –δηλ. στη θεωρητική επεξεργασία ζητημάτων που αφορούν στο σοσιαλισμό τον οποίο οραματίζεται. Πολύ δε περισσότερο, μέχρι και σήμερα, ένα τμήμα της αριστεράς εξακολουθεί να υποβαθμίζει τις θεωρητικές επεξεργασίες/αναζητήσεις, ενώ κάποιο άλλο χλευάζει αυτή την αναγκαιότητα, αντιπαραθέτοντας λαθεμένα την πολιτική πρακτική στη θεωρία. Υπενθυμίζουμε λοιπόν εκ νέου τη χιλιοειπωμένη φράση: Δε μπορεί ποτέ να υπάρξει επαναστατικό κίνημα χωρίς επαναστατική θεωρία!

Εθνικό κράτος και διεθνοποίηση του κεφαλαίου

του Παναγιώτη Γαβάνα

Η προβληματική

Τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες, είναι βασικές για τον καπιταλισμό δυό εξελίξεις οι οποίες για μερικούς είναι τόσο σημαντικές όσο και ο σχηματισμός των αστικών εθνικών κρατών. Πρόκειται για τη διεθνοποίηση του κεφαλαίου, την αυξανόμενη σημασία της πρακτικής των διεθνών μονοπωλίων αφενός και της περιφερειακής ολοκλήρωσης των καπιταλιστικών εθνικών κρατών αφετέρου. Το ότι τα διεθνή μονοπώλια διεισδύουν σε ολόκληρες οικονομίες, το ότι με τα πατροπαράδοτα μέσα της οικονομικής πολιτικής δεν μπορούν αυτά να ελεγχθούν, το ότι τα όργανα της ΕΕ αφαιρούν απ΄ τα νομοθετικά και εκτελεστικά σώματα αρμοδιότητες και δικαιώματα να ελέγχουν, όλα αυτά παρουσιάζονται σαν ένδειξη ότι η παραπέρα ύπαρξη των εθνικών κρατών τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Δεξιός εξτρεμισμός, ρατσισμός και ανορθολογισμός

του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρούμε μια πρώτη προσέγγιση ενός επίκαιρου φαινομένου με το οποίο οι Έλληνες έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι: Το φαινόμενο του δεξιού εξτρεμισμού, του ρατσισμού και τον συνδεόμενο με αυτούς ιρασιοναλισμό.

Ο ρατσισμός ανήκει τα τελευταία χρόνια στην καθημερινότητα. Αν προσέξει κανείς από κοντά τα γεγονότα, γίνονται σαφείς οι διαστάσεις της «ελληνικής μιζέριας». Δεν πρέπει να παραβλεφτεί το γεγονός, ότι οι παρεκτροπές βίας βρίσκουν σύμφωνη μια μερίδα του ελληνικού πληθυσμού. Οι μέχρι σήμερα δράστες ανήκουν στο χώρο των δεξιών εξτρεμιστικών οργανώσεων αλλά και της Αστυνομίας.

Γερμανοποίηση της Ευρώπης

του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο παρόν άρθρο θα σταθούμε στο ρόλο του γερμανικού ιμπεριαλισμού, κυρίως από οικονομικής σκοπιάς σε σχέση με την κρίση στην Ελλάδα.

Εδώ κι έναν χρόνο τα αστικά ΜΜΕ στη Γερμανία έχουν δημιουργήσει ένα νέο μύθο: το μύθο ότι «οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και διεφθαρμένοι». Ο γερμανικός αστικός Τύπος βρίθει από επιστολές «αγανακτισμένων» πολιτών με παρόμοιους χαρακτηρισμούς. Ο γερμανός Ναζί στρατηγός, ο οποίος το 1943 είχε διατάξει να εκτελεστούν 700 Έλληνες στα Καλάβρυτα, τούς χαρακτήρισε ως «τεμπέληδες, αισχροκερδείς και διεφθαρμένους», έναν «λαό γουρουνιών» (Sauvolk) όπως λέει. Βέβαια, κατά τη γερμανική φασιστική κατοχή οι Ναζί καταλήστεψαν την Ελλάδα σε χρήματα αξίας 476 εκατ. Μάρκα του Ράιχ (5 δισ. ευρώ, χωρίς τους τόκους) για να χρηματοδοτηθούν οι ορδές του Ρόμελ. Σε αυτά δεν υπολογίζονται οι υλικές καταστροφές που άφησαν πίσω τους, οι νεκροί και οι τραυματίες. Η Ελλάδα από τότε δεν πήρε ούτε τα κλεμμένα λεφτά, αλλά ούτε και τις αποζημιώσεις. Επιτέλους, η Γερμανία βρήκε ένα νέο εχθρικό είδωλο.

Η νοηματοδότηση της 28ης του Οκτώβρη

του Παναγιώτη Γαβάνα

Συμπληρώνονται φέτος 72 χρόνια από την εισβολή της φασιστικής Ιταλίας στα ελληνικά εδάφη και την τριπλή φασιστική κατοχή Γερμανίας – Ιταλίας – Βουλγαρίας που ακολούθησε πάνω στη χώρα μας. Για μια ακόμη χρονιά οι αστοί πολιτικοί κορδωμένοι σαν τα παγώνια μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, «γεμάτοι» από «εθνική υπερηφάνεια», θα κάνουν λόγο για «εθνική ομοψυχία», που γι αυτούς μεταφράζεται σε «ταξική ειρήνη» δηλ. αιώνια κυριαρχία της εκμεταλλεύτριας τάξης που εκπροσωπούν. Θα μιλήσουν για «εθνική ανεξαρτησία και λαϊκή κυριαρχία», την ίδια ακριβώς στιγμή που με δική τους ευθύνη η Ελλάδα έχει ήδη απολέσει ένα μεγάλο μέρος της στα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα ΕΕ – ΝΑΤΟ – ΔΝΤ. Θα κάνουν αναφορές στα «περήφανα νιάτα και τα τιμημένα γηρατειά» (ή το αντίστροφο, δεν έχει σημασία), όταν οι ίδιοι οδήγησαν τη μισή νεολαία στην ανεργία, στους μισθούς πείνας, στις ελαστικές σχέσεις εργασίας κι σ΄ ένα μέλλον σκοτεινό και αβέβαιο, ενώ τα γηρατειά ζουν με συντάξεις πείνας που δεν αρκούν ούτε για τα πιο στοιχειώδη, συνεχίζοντας να τις περικόπτουν παραπέρα.

Το μέτωπο της παιδείας και η διασπαστική στρατηγική της αστικής εξουσίας

του Παναγιώτη Γαβάνα

μηχανολόγου-εκπαιδευτικού

Πλησιάζει ήδη ένας χρόνος απ΄ τις πρώτες ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας για αλλαγές/μεταρρυθμίσεις στο χώρο της εκπαίδευσης. Το περιεχόμενο των αλλαγών αυτών, που στο μεταξύ μεγάλο μέρος τους εφαρμόζεται ήδη, έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

1. Η κατεύθυνσή τους είναι αντιεκπαιδευτική και κατά συνέπεια βαθιά αντιλαϊκή. Δεν χρειάζεται να ανήκει κανείς στο χώρο της Αριστεράς για να καταλάβει ότι η συγχώνευση σχολείων και τμημάτων, οι αίθουσες των 25 και 30 μαθητών, η έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού και η πεισματική άρνηση της κυβέρνησης για μονιμοποιήσεις που να καλύπτουν όλα τα κενά, οι ελλείψεις σε βιβλία και η πολλές φορές άθλια υλικοτεχνική υποδομή κ.α., βάλουν ευθέως ενάντια στην παιδεία, υποβαθμίζοντάς την σε σημείο τραγικό.