Πέμπτη, 24 Απριλίου 2014

Γερμανοποίηση της Ευρώπης

του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο παρόν άρθρο θα σταθούμε στο ρόλο του γερμανικού ιμπεριαλισμού, κυρίως από οικονομικής σκοπιάς σε σχέση με την κρίση στην Ελλάδα.

Εδώ κι έναν χρόνο τα αστικά ΜΜΕ στη Γερμανία έχουν δημιουργήσει ένα νέο μύθο: το μύθο ότι «οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και διεφθαρμένοι». Ο γερμανικός αστικός Τύπος βρίθει από επιστολές «αγανακτισμένων» πολιτών με παρόμοιους χαρακτηρισμούς. Ο γερμανός Ναζί στρατηγός, ο οποίος το 1943 είχε διατάξει να εκτελεστούν 700 Έλληνες στα Καλάβρυτα, τούς χαρακτήρισε ως «τεμπέληδες, αισχροκερδείς και διεφθαρμένους», έναν «λαό γουρουνιών» (Sauvolk) όπως λέει. Βέβαια, κατά τη γερμανική φασιστική κατοχή οι Ναζί καταλήστεψαν την Ελλάδα σε χρήματα αξίας 476 εκατ. Μάρκα του Ράιχ (5 δισ. ευρώ, χωρίς τους τόκους) για να χρηματοδοτηθούν οι ορδές του Ρόμελ. Σε αυτά δεν υπολογίζονται οι υλικές καταστροφές που άφησαν πίσω τους, οι νεκροί και οι τραυματίες. Η Ελλάδα από τότε δεν πήρε ούτε τα κλεμμένα λεφτά, αλλά ούτε και τις αποζημιώσεις. Επιτέλους, η Γερμανία βρήκε ένα νέο εχθρικό είδωλο.


Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι η κρίση χρεών της Ελλάδας η αιτία για την κρίση στην ΕΕ, όπως παρουσιάζεται από τα γερμανικά ΜΜΕ, αλλά αυτή απλά αποτέλεσε τη στιγμή κατά την οποία απελευθερώθηκε η κρίση στην Ευρώπη στο αρχικό της στάδιο. Το προτσές της κρίσης, το οποίο εκδηλώθηκε αρχικά ως κρίση χρηματαγορών, μετέβηκε στη συνέχεια σε ένα ρήγμα στην οικονομία, για να καταλήξει στη συνέχεια σε μια κρίση κρατικού χρέους.

Η Ελλάδα αποτελεί μόνο τον ασθενέστερο κρίκο σε μια αλυσίδα καταχρεωμένων χωρών. Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται επίσης η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία. Η ιδιαιτερότητα όμως της Ελλάδας βρίσκεται στο ότι η σχέση του ελλειμματικού προϋπολογισμού με αυτό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, είναι πολλή μεγαλύτερη από τις άλλες χώρες.

Ελλειμματικό προϋπολογισμό όμως έχουν και άλλες χώρες, όπως π.χ. η Αγγλία και οι ΗΠΑ. Όμως σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, ο συνδυασμός δημόσιου χρέους και ελλειμματικού προϋπολογισμού δεν εμφανίζεται τόσο έντονα σε καμιά άλλη χώρα της ευρωζώνης.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί, σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο, και συγκεκριμένα το ελλειμματικό ισοζύγιο (κυρίως το εμπορικό ισοζύγιο), καταλαμβάνοντας στην ευρωζώνη επίσης την πρώτη θέση, σε αντίθεση με τη Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία οι οποίες έχουν θετικό ισοζύγιο (είναι μήπως τυχαίο ότι και οι δυό τελευταίες χώρες στηρίζουν τη Γερμανία;).

Ποιο είναι όμως το εμπορικό ισοζύγιο μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας; Μόνο το 2008 οι γερμανικές εξαγωγές προς την Ελλάδα ανέρχονταν στα 8,3 δις ευρώ, ενώ οι ελληνικές προς τη Γερμανία έφθαναν τα 1,9 δις ευρώ. Είναι ηλίου φαεινότερο για το ποιος έχει όφελος.

Το ισοζύγιο όμως της Γερμανίας είναι πλεονασματικό όχι μόνο με την Ελλάδα, αλλά και με όλες τις άλλες χώρες της ΕΕ. Σήμερα τα 2/3 των εξαγωγών της Γερμανίας κατευθύνονται σε χώρες της ΕΕ (κυρίως προς Αγγλία, Γαλλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Πολωνία, Ιταλία, Αυστρία, και Ελβετία), καθώς επίσης προς τις ΗΠΑ και την Κίνα. Το μοναδικό ίσως κράτος με το οποίο η Γερμανία παρουσιάζει έλλειμμα στον ισολογισμό της είναι η Κίνα (με στοιχεία του 2009: σε 36,5 δις ευρώ αντιστοιχούσαν οι εξαγωγές της, ενώ σε 55,4 δις ευρώ οι εισαγωγές). Με στοιχεία επίσης του 2008, το εμπορικό ισοζύγιο της Γερμανίας παρουσίαζε πλεόνασμα κατά περίπου 100 δις ευρώ μόνο με τις χώρες της ευρωζώνης.

Η Γερμανία όμως δεν είχε μόνο εμπορευματικό πλεόνασμα με τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, αλλά και μεγάλα κέρδη από τους τόκους που απομυζούσε από το ελληνικό κράτος ή από τις ισπανικές επιχειρήσεις.

Ένας σημαντικός παράγοντας που έκανε δυνατό τον τεράστιο όγκο εξαγωγών της γερμανικής βιομηχανίας ήταν και η εισαγωγή του ευρώ. Το ευρώ αφαίρεσε τη δυνατότητα υποτίμησης του νομίσματος από αδύνατες οικονομικά χώρες της Νότιας Ευρώπης, και έτσι την ικανότητα ανταγωνισμού της οικονομίας τους, τουλάχιστον εν μέρει.

Μια άλλη βασική αιτία που η Γερμανία κατόρθωσε να αυξήσει σε μεγάλο βαθμό της εξαγωγές της ήταν, ότι οι μισθοί και τα ημερομίσθια στη χώρα αυτή τα τελευταία χρόνια παρέμειναν συμπιεσμένοι. Μεταξύ 2002 και 2008 οι ονομαστικοί μισθοί και τα ημερομίσθια αυξήθηκαν στη Γερμανία κατά 15,2% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 31,9%. Σύμφωνα μάλιστα με το Γερμανικό Ινστιτούτο για την Οικονομική Έρευνα (Deutsches Institut für Wirtschaftsforschng), αν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, οι γερμανοί εργαζόμενοι μεταξύ 2002 και 2008 έχασαν το 9% του μισθού τους.

Σημαντικό σε σχέση με τα παραπάνω είναι και το ζήτημα του κόστους παραγωγής του εμπορεύματος για τη γερμανική βιομηχανία: ενόσω στην ΕΕ μεταξύ 1998 και 2007 το μερίδιο των μισθών στο κόστος παραγωγής του εμπορεύματος παρέμεινε σχεδόν σταθερό, στη Γερμανία υπήρξε μια μείωση κατά 10%.

Έτσι εξηγείται το λεγόμενο γερμανικό θαύμα εξαγωγών (Exportwunder). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: ενώ τον Ιανουάριο του 2010 το πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο της Γερμανίας ήταν 8 δις ευρώ, ένα μήνα μετά (Φεβρουάριος του 2010) φθάνει τα 12,6 δις ευρώ! Δεν είναι τυχαίο ότι το γνωστό γερμανικό περιοδικό Spiegel-online στις 9.4.2010 είχε τον τίτλο «Η Γερμανία εξάγεται από την κρίση» (Deutschland exportiert sich aus der Krise).

Βέβαια, οι διάφοροι ευρωληγούρηδες ανά την Ελλάδα, μέχρι λίγο πριν την κρίση, φρόντιζαν να περνούν τη θέση τους περί «βοήθειας» της Γερμανίας προς την Ελλάδα. Όταν ξέσπασε όμως η κρίση, πολλοί απ΄ αυτούς ...άλλαξαν γνώμη εν μια νυκτί. Να υποθέσουμε ότι αυτό οφείλεται σε πραγματική μεταστροφή;

Το πόσο πολύ «αγαπά» ο γερμανικός ιμπεριαλισμός την Ελλάδα, αυτό φάνηκε και κατά την περίοδο που επρόκειτο να δοθεί το δάνειο: Η Γερμανία εξασφάλισε μετά από επιμονή της, ώστε να υπάρχει το δικαίωμα του βέτο, δηλ. κάθε απόφαση για τις δόσεις του δανείου να παίρνεται ομόφωνα μετά από γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπως επίσης, ότι οι πιστώσεις για την Ελλάδα θα δίνονται με βάση τα επιτόκια της αγοράς.

Βέβαια είναι πιθανό από ένα σημείο και πέρα η κατάσταση αυτή να γίνεται προβληματική. Οι απαιτήσεις των γερμανικών τραπεζών μόνο από τα κράτη του Νότου, συγκεκριμένα την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία, ανέρχονται περίπου στα 330 δις ευρώ. Αυτό πολύ απλά σημαίνει, ότι, η κρίση χρεών της Νότιας Ευρώπης είναι πλέον και κρίση του γερμανικού χρηματιστικού κεφαλαίου!

Οι αντιδράσεις και η όξυνση των αντιθέσεων στο εσωτερικό της ΕΕ ωθούν τον γερμανικό ιμπεριαλισμό σε μια αλλαγή θέσης. Το παλιό χιτλερικό όνειρο περί διείσδυσης προς την Ανατολή αρχίζει να παίρνει εκ νέου σάρκα και οστά, κάτω βέβαια από άλλες συνθήκες. Ήδη η Γερμανία αρχίζει να χτίζει γέφυρες προς την καπιταλιστική Ρωσία.

Σε περίπτωση που η Γερμανία δεν κατορθώσει να επιβάλλει τις απόψεις της μέσα στην ΕΕ, είναι πιθανή μια νέα γεωπολιτική: συγκεκριμένα, ο άξονας Βερολίνου-Μόσχας θα αντικαταστήσει τη σημερινή στρατηγική συμμαχία μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας.

Παράλληλα, ένας σημαντικός ακόμη στόχος της Γερμανίας είναι και η στρατιωτικοποίηση της ΕΕ. Αλλά αυτό είναι ένα θέμα που βγαίνει έξω απ΄ τα πλαίσια του παρόντος άρθρου.
_________________

ΠΗΓΕΣ

- Pleite made in BRD, junge Welt, 9.2.2010
- Europa wird deutscher, junge Welt, 27.3.2010
- Kein Verlass auf Merkel, junge Welt, 30.4.2010
- Krise als Chance, junge Welt, 10.5.2010
- Zuchtmeister Deutschland, jungle World, 6.5.2010

Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα «Αριστερό Βήμα» στις 20/12/2010

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.