Σάββατο 18 Ιουλίου 2015

Τα στοιχεία της διαλεκτικής



«Τα στοιχεία της διαλεκτικής» που αναδημοσιεύουμε, είναι ένα από τα σημαντικότερα αποσπάσματα των «Φιλοσοφικών Τετραδίων», τα οποία αποτελούν ένα μεγάλο βήμα στην ανάπτυξη της μαρξιστικής φιλοσοφίας (ΠΓ).

του Βλαντίμιρ Ι. Λένιν

Αρχικά ο Λένιν καταλήγει στα παρακάτω αποστάγματα:

«1. Ορισμός της έννοιας αφεαυτού της (το ίδιο το πράγμα πρέπει να εξετάζεται στις σχέσεις του και στην εξέλιξή του).

2. Αντιφατικότητα στο ίδιο το πράγμα (das Andere seiner*), αντιφατικές δυνάμεις και τάσεις σε κάθε φαινόμενο.

3. Συνένωση της ανάλυσης και της σύνθεσης.

Αυτά είναι, όπως φαίνεται, τα στοιχεία της διαλεκτικής.»

* έτερον εαυτού (ΣτΜ)

Στη συνέχεια αναφέρει:

«Αυτά τα στοιχεία μπορούμε, μάλλον, να τα παρουσιάσουμε πιο λεπτομερειακά ως εξής:

Τ α  σ τ ο ι χ ε ί α  τ η ς  δ ι α λ ε κ τ ι κ ή ς

1. Α ν τ ι κ ε ι μ ε ν ι κ ό τ η τ α  της θεώρησης (όχι παραδείγματα, όχι υποχωρήσεις, αλλά το πράγμα αυτό καθεαυτό).

2. Το σύνολο γενικά των πολυποίκιλων  σ χ έ σ ε ω ν  αυτού του πράγματος με τα άλλα.

3. Ε ξ έ λ ι ξ η  αυτού του πράγματος (respective* του φαινομένου), η ίδια η κίνησή του, η ίδια η ζωή του.

4. Εσωτερικά αντιφατικές  τ ά σ ε ι ς  (και πλευρές) σ’ αυτό το πράγμα.

5. Το πράγμα (το φαινόμενο κτλ) σαν σύνολο και η  ε ν ό τ η τ α  τ ω ν  α ν τ ι θ έ σ ε ω ν.

6. Η  π ά λ η  respective* το ξεδίπλωμα αυτών των αντιθέσεων, των αντιφατικών επιδιώξεων κτλ.

7. Συνένωση της ανάλυσης και της σύνθεσης –διαλογή των ξεχωριστών μερών και σύνολο, συνάθροιση αυτών των μερών όλων μαζί.

8. Οι σχέσεις κάθε πράγματος (φαινομένου κτλ) δεν είναι μόνο πολυποίκιλες, αλλά και γενικές, καθολικές. Κάθε πράγμα (φαινόμενο, προτσές κτλ) συνδέεται  μ ε  κ ά θ ε  ά λ λ ο.

9. Όχι μόνο ενότητα των αντιθέσεων, αλλά  π ε ρ ά σ μ α τ α  κ ά θ ε  ορισμού, ποιότητας, γνωρίσματος, πλευράς, ιδιότητας, σε  κ ά θ ε  άλλο [στην αντίθεσή του;]

10. Άπειρο προτσές της αποκάλυψης  ν έ ω ν  πλευρών, σχέσεων κτλ.

11. Άπειρο προτσές βαθέματος της γνώσης του ανθρώπου για τα πράγματα, τα φαινόμενα, τα προτσές κτλ από τα φαινόμενα προς την ουσία και από τη λιγότερο βαθιά προς την περισσότερο βαθιά ουσία.

12. Από τη συνύπαρξη στην αιτιότητα και από τη μια μορφή αλληλουχίας και αλληλεξάρτησης στην άλλη, την πιο βαθιά, την πιο γενική.

13. Επανάληψη στο ανώτατο στάδιο των γνωστών γνωρισμάτων, των ιδιοτήτων κτλ του κατώτατου σταδίου και 

14. επιστροφή δήθεν στο παλιό (άρνηση της άρνησης).

15. Πάλη του περιεχομένου με τη μορφή και αντίστροφα. Απόρριψη της μορφής, αλλαγή του περιεχομένου.

16. Πέρασμα της ποσότητας σε ποιότητα και vice versa**. (το  1 5  και  1 6  είναι  π α ρ α δ ε ί γ μ α τ α  του 9ου).»

* αντίστοιχα (ΣτΜ)

** αντίστροφα (ΣτΜ)

Ακολουθεί μια διατύπωση του Λένιν μέσα σε πλαίσιο:


«Μπορούμε σε συντομία να ορίσουμε τη διαλεκτική σαν διδασκαλία για την ενότητα των αντιθέσεων. Μ΄ αυτό θα πιαστεί ο πυρήνας της διαλεκτικής, αυτό όμως θέλει επεξηγήσεις και ανάπτυξη.»


Πηγή: Β. Ι. Λένιν, Άπαντα, τόμ. 29, σ. 202-203, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 

Αντιγραφή για το ιστολόγιο «Ορίζοντας»: Παναγιώτης Γαβάνας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.