Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2015

Κλιματική αλλαγή: Η 5η Έκθεση Αξιολόγησης της IPCC (1)



Το Παγκόσμιο Συμβούλιο για το Κλίμα

του Παναγιώτη Γαβάνα

Από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 11 Δεκεμβρίου θα λάβει χώρα στο Παρίσι η 21η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, που ταυτόχρονα αποτελεί και την 11η Συνάντηση για το Πρωτόκολλο του Κιότο. Η Διάσκεψη αυτή θεωρείται σημαντική επειδή θα εγκριθεί μια νέα διεθνής συμφωνία για την προστασία του κλίματος. Το αν η συμφωνία, που θα υπογραφεί από τα 196 κράτη-μέλη του ΟΗΕ, θα είναι αποτελεσματική και δεσμευτική για όλα τα κράτη, παραμένει ανοιχτό ζήτημα. Με αφορμή αυτό το γεγονός μεταφράσαμε και δίνουμε στη δημοσιότητα (σε συνέχειες) την (τελευταία) 5η Έκθεση Αξιολόγησης της IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος), επειδή η Έκθεση αυτή, μεταξύ άλλων, αποτελεί κείμενο αναφοράς στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία, στην αρθρογραφία γενικότερα που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή καθώς και αυτή των περιβαλλοντικών και οικολογικών οργανώσεων.


1. ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Η IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change / Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος, χαρακτηριζόμενη και ως Παγκόσμιο Συμβούλιο για το Κλίμα) ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 1988 από το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO) ως διακρατικός θεσμός, με σκοπό να συνοψίζει το επίπεδο της επιστημονικής έρευνας για τους πολιτικούς φορείς που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Η νομιμότητα των Εκθέσεων Αξιολόγησης που παρουσιάζει περίπου κάθε 5 έως 6 χρόνια αναγνωρίζεται από τις κυβερνήσεις.


Ποιοι συμμετέχουν στο Συμβούλιο

Η έδρα του Συμβουλίου βρίσκεται στη Γενεύη. Σ΄ αυτό ανήκουν:

  • Επιστήμονες απ΄ όλο τον κόσμο, οι οποίοι συνεισφέρουν εθελοντικά στην IPCC ως συγγραφείς και πραγματογνώμονες. Για κάθε Έκθεση καταρτίζονται νέες ομάδες συγγραφέων.
  • Κυβερνήσεις κρατών τα οποία είναι μέλη του ΟΗΕ ή του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. Αυτό το διάστημα στην IPCC αντιπροσωπεύονται 196 χώρες.
  • Παρατηρητές από σχεδόν 100 διαπιστευμένες διεθνείς οργανώσεις καθώς και οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις, αλλά και από το χώρο της βιομηχανίας, όπως τους κλάδους της εναέριας κυκλοφορίας και του αλουμινίου.


Τα καθήκοντα του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο είναι ταυτόχρονα διακυβερνητική και επιστημονική επιτροπή. Συγκεντρώνει τις φυσικο-επιστημονικές γνώσεις και εκθέτει τις συνέπειες και τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, δείχνει δυνατότητες για το πώς η ανθρωπότητα πρέπει να μειώσει την κλιματική αλλαγή και να προσαρμοστεί σε μια παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη Γη. Οφείλει να παρέχει σοβαρές και αντικειμενικές πληροφορίες, κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο: Αφενός, το κλιματικό σύστημα της Γης είναι εξαιρετικά περίπλοκο και αφετέρου, η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειές της θίγουν πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, επομένως, πολλές διαπιστώσεις είναι άβολες για διάφορους φορείς. Το Συμβούλιο τονίζει ότι οι Εκθέσεις Αξιολόγησης σχετίζονται με την πολιτική, δεν συνιστούν όμως πολιτικές αποφάσεις: Παρατίθενται δεδομένα, το ποιες ενέργειες όμως προκύπτουν από δω, αυτό θα το αποφασίσουν οι κυβερνήσεις και η κοινωνία. Το ίδιο το Συμβούλιο δεν διεξάγει έρευνες, αλλά συγκεντρώνει τα αποτελέσματα χιλιάδων επιστημόνων και τα αξιολογεί από επιστημονική σκοπιά. Για το σκοπό αυτό δημοσιεύει τις Εκθέσεις Αξιολόγησης. 

Λεπτομερείς διαδικαστικοί κανόνες οφείλουν να εξασφαλίσουν, ότι οι πληροφορίες είναι αξιόπιστες και πλήρεις. Όλα τα μέλη του Συμβουλίου εγκρίνουν τις Εκθέσεις. Ως εκ τούτου, το περιεχόμενό τους έχει σε διεθνές επίπεδο ιδιαίτερο βάρος και αποτελούν σημαντική βάση κατά τις ετήσιες διαπραγματεύσεις της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCCC) –τις Διασκέψεις για το κλίμα του ΟΗΕ (γνωστές και ως «Παγκόσμιες Διασκέψεις Κορυφής για το Κλίμα»). Η Διάσκεψη αυτή φέτος, όπως αναφέρθηκε, λαμβάνει χώρα στο Παρίσι (Γαλλία).


Πως είναι οργανωμένο το Συμβούλιο

Τα κράτη-μέλη που συμμετέχουν στο Συμβούλιο συνέρχονται περίπου κάθε χρόνο σε ολομέλεια. Σ΄ αυτήν συμμετέχουν εκατοντάδες εξειδικευμένοι επιστήμονες και εκπρόσωποι κυβερνήσεων και αναγνωρισμένοι παρατηρητές από οργανώσεις. Η ολομέλεια αποφασίζει για θέματα διαχείρισης, κανόνες διαδικασίας και για τη σύνταξη της Έκθεσης και το πρόγραμμα εργασίας. Επιπλέον, εκλέγει τον πρόεδρο του Συμβουλίου, τις ομάδες εργασίας και σχεδιασμού καθώς και τα άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Οι τελικές Εκθέσεις εγκρίνονται εκεί και αποφασίζεται για θέματα που θα εξεταστούν στο μέλλον.

Αυτή την περίοδο το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από 31 μέλη τα οποία υποστηρίζουν την επιστημονική δουλειά του Συμβουλίου. Μια Εκτελεστική Επιτροπή φροντίζει ώστε να εφαρμόζονται οι αποφάσεις της Ολομέλειας, ενώ παράλληλα υπάρχει και Γραμματεία.

Το Συμβούλιο αυτό το διάστημα έχει τρεις Ομάδες Εργασίας, οι οποίες συντάσσουν τις Εκθέσεις Αξιολόγησης. Η πρώτη Ομάδα Εργασίας ασχολείται με τις φυσικο-επιστημονικές αιτίες της κλιματικής αλλαγής, η δεύτερη Ομάδα Εργασίας ασχολείται με την ευπάθεια των κοινωνικο-οικονομικών και φυσικών συστημάτων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της. Επιπλέον, περιγράφει τρόπους για το πώς οι άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Τέλος, η τρίτη Ομάδα Εργασίας δείχνει πολιτικές και τεχνολογικές επιλογές για τη μείωση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Μια ομάδα σχεδιασμού ασχολείται με τα σενάρια και τα σχετικά στοιχεία για το κλίμα, ενώ μια επιπλέον ομάδα αναπτύσσει μεθόδους για την υποβολή Έκθεσης που αφορά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στα ξεχωριστά κράτη, που χρησιμοποιούνται στη Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για τις Κλιματικές Αλλαγές.

Τα μέλη των συγγραφικών ομάδων πρέπει να έχουν διαφορετική πρόσβαση στο θέμα και σ΄ αυτές να εκπροσωπούνται διάφορες περιοχές του κόσμου και από τα δυό φύλα.


Πως χρηματοδοτείται το Συμβούλιο

Οι συγγραφείς του Παγκόσμιου Συμβουλίου για το Κλίμα εργάζονται εθελοντικά, τούς πληρώνονται μόνο τα έξοδα ταξιδιού. Τα γραφεία των Ομάδων Εργασίας και τα κέντρα δεδομένων χρηματοδοτούνται από τις χώρες που τους φιλοξενούν. Το ταμείο του Συμβουλίου χρηματοδοτεί επιπλέον τη συμμετοχή των επιστημόνων των αναπτυσσόμενων χωρών για την εργασία τους στο Συμβούλιο, τη δημοσίευση και τη μετάφραση των Εκθέσεων του Συμβουλίου. Τα βιομηχανικά κράτη παρέχουν εθελοντικές εισφορές στο ταμείο. Ο τρέχων ετήσιος προϋπολογισμός του ανέρχεται περίπου στα 5 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, ένα μέρος του προσωπικού για τη Γραμματεία του Συμβουλίου παρέχει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός και το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), ενώ επιπρόσθετη ενίσχυση προέρχεται από την UNFCCC.


Κριτική στο Συμβούλιο

Κατά καιρούς έχει ασκηθεί κριτική στο Συμβούλιο για διάφορα ζητήματα. Αναφέρουμε στη συνέχεια δυό παραδείγματα.

Δυό χρόνια μετά την κατάθεση της 4ης Έκθεσης Αξιολόγησης το 2007, το Συμβούλιο ήρθε αντιμέτωπο με βαριές κατηγορίες. Υποστηρίχθηκε ότι η Έκθεση δεν είναι σωστή για ορισμένα στοιχεία. Μερικοί κριτικοί ισχυρίστηκαν ότι το Συμβούλιο υπερβάλλει σε ό,τι αφορά τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής. Όντως, στις περίπου 3.000 σελίδες της 4ης Έκθεσης Αξιολόγησης βρέθηκαν δυό λάθη: Η Ομάδα Εργασίας 2 στη δική της Έκθεση, στο Κεφάλαιο 10, είχε δώσει το σημείο τήξης των παγετώνων στα Ιμαλάια πολύ πιο υψηλά (σε αντίθεση με την Ομάδα Εργασίας 1 που για το ίδιο θέμα είχε εργαστεί σωστά), υποστηρίζοντας ότι είναι σχεδόν σίγουρο ότι το 80% των παγετώνων στα Ιμαλάια μέχρι το 2035 θα έχει εξαφανιστεί. Η πρόγνωση αυτή χρησιμοποιήθηκε για να υπολογιστεί η άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Το πρόβλημα εδώ δεν βρισκόταν στο γεγονός ότι το Συμβούλιο είχε κάνει εσφαλμένη πρόγνωση, αλλά στο ότι χρησιμοποίησε μια εσφαλμένη παράθεση εξωτερικής πηγής (επιστημόνων της εκεί περιοχής) και όχι τα πορίσματα της Ομάδας Εργασίας 1. 

Ένα δεύτερο ζήτημα σχετιζόταν με τη στάθμη της θάλασσας στην Ολλανδία. Η Έκθεση της Ομάδας Εργασίας 2 γράφει: «Η Ολλανδία αποτελεί παράδειγμα μιας χώρας, η οποία είναι πολλή ευάλωτη τόσο απέναντι σε μια άνοδο της στάθμης της θάλασσας όσο και στην ανυψωμένη στάθμη του νερού των ποταμών, επειδή το 55% του εδάφους της βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας». Η έκφραση αυτή προέρχεται από μια ολλανδική κυβερνητική αρχή, την Netherlands Environmental Assessment Agency. Η αρχή αυτή έχει δημοσιεύσει ήδη μια διόρθωση, όπου η πρόταση αυτή θα έπρεπε να είχε διατυπωθεί ως εξής: «Το 55% της Ολλανδίας απειλείται από πλημμύρες, το 26% βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας και το 29% είναι ευάλωτη απέναντι στην ανυψωμένη στάθμη του νερού των ποταμών». Σε μια τοποθέτησή του το Συμβούλιο παρατηρεί, ότι υπάρχουν διάφοροι ορισμοί για την έννοια «κάτω από τη στάθμη της θάλασσας». Το ολλανδικό υπουργείο Συγκοινωνιών χρησιμοποιεί τον αριθμό 60% (κάτω από το ανώτατο επίπεδο για μια καταστροφική πλημμύρα), ενώ άλλοι δίνουν τον αριθμό 30% (κάτω από το μέσο επίπεδο της στάθμης της θάλασσας).

Παρά τις όποιες κριτικές που έχει δεχτεί το Παγκόσμιο Συμβούλιο για το Κλίμα, οι Εκθέσεις Αξιολόγησής του γίνονται σήμερα αποδεκτές από το 97% περίπου της επιστημονικής κοινότητας παγκοσμίως.


Πόσο αξιόπιστες είναι οι προτάσεις που διατυπώνονται στα κείμενα;

Καθήκον του Συμβουλίου είναι να παρέχει μια επισκόπηση για την τρέχουσα κατάσταση της έρευνας για το κλίμα, να ταξινομήσει τις πληροφορίες και να τις αξιολογήσει. Εδώ παρουσιάζονται επίσης αντιτιθέμενες απόψεις, κενά στις γνώσεις και αβεβαιότητες. Οι Εκθέσεις περνούν μέσα από πολυεπίπεδη διαδικασία πραγματογνωμοσύνης. Για τον πρώτο ποιοτικό έλεγχο φροντίζουν οι ομάδες συγγραφέων που αποτελούνται από πολλούς αναγνωρισμένους πραγματογνώμονες. Επιπλέον, συμμετέχουν πολλές χιλιάδες εμπειρογνώμονες στους οποίους παρουσιάζονται πολλά σχέδια κειμένων για πραγματογνωμοσύνη. Μόνο για το τρίτο μέρος της 5ης Έκθεσης οι εμπειρογνώμονες αυτοί κατέθεσαν 35.742 παρατηρήσεις, τις οποίες στη συνέχεια επεξεργάστηκαν στο σύνολό τους ομάδες συγγραφέων. Σύμφωνα με τους κανόνες διαφάνειας του Συμβουλίου, όλες αυτές οι παρατηρήσεις δημοσιεύονται στο διαδίκτυο μόλις δημοσιευτεί η ίδια η τελική Έκθεση.

Είναι επίσης γνωστό, ότι στις φυσικές επιστήμες, με τα πειράματα που είναι δυνατό να αναπαραχθούν, ο βαθμός της αντικειμενικότητας γενικά, είναι διαφορετικός απ΄ ό,τι στις κοινωνικές επιστήμες. Στο βαθμό όμως που η κοινωνία, η πολιτική και η οικονομία αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας, τότε τα πειράματα γενικά, δεν είναι δυνατά και συχνά οι θεωρίες είναι δύσκολο να ελεγχθούν. Έτσι, ο βαθμός αβεβαιότητας των δηλώσεων αυξάνει, και συχνά βρίσκονται αντιμέτωπα διαφορετικά μοντέλα. Για να ειπωθεί κάπως απλοποιημένα: Η συμπεριφορά των ανθρώπων και επομένως το αποτέλεσμα των πολιτικών μέτρων, δεν μπορεί να προβλεφθεί με τέτοια ακρίβεια όπως η συμπεριφορά των μορίων των αερίων του θερμοκηπίου. Επειδή τα αποτελέσματα που αφορούν στους υπολογισμούς κόστους-ωφέλους ή τα πολιτικά σενάρια –για παράδειγμα εκείνα που σχετίζονται με τις νέες τεχνολογίες- εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις επιλεχθείσες παραδοχές, είναι ιδιαίτερα σημαντικό μια όσο το δυνατό πιο ποικίλη επάνδρωση των ομάδων συγγραφέων.

Το Συμβούλιο καθόρισε δικές του έννοιες για την περιγραφή αυτών που διατυπώνονται στα κείμενά του, οι οποίες χρησιμοποιούνται και από τις τρεις Ομάδες Εργασίας. Το «επίπεδο εμπιστοσύνης» μιας δήλωσης/πρότασης αποτελείται από τρεις διαβαθμίσεις της «κατάστασης των αποδεικτικών στοιχείων», δηλαδή τον αριθμό των διαθέσιμων μελετών καθώς και τη «συμφωνία» τους. Έτσι, υπάρχουν οι χαρακτηρισμοί «σχεδόν σίγουρο» (95% - 100%), «πολύ πιθανό» (90% - 100%) και «πιθανό» (66% - 100%).


2. Η 5Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Γενικά

Το Συμβούλιο δημοσίευσε μεταξύ Σεπτεμβρίου 2013 και Οκτωβρίου 2014 την 5η Έκθεση Αξιολόγησης. Η Έκθεση προσφέρει επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες που αφορούν στην κλιματική αλλαγή και περιγράφει επιλογές δράσης. Οι προηγούμενες Εκθέσεις κατατέθηκαν τα έτη 1990, 1995, 2001 και 2007, και ενδιάμεσα προέκυψαν επίσης πολλές Εκθέσεις που αφορούσαν σε ειδικά θέματα.

Από το 2008 εργάστηκαν περίπου 3.000 εμπειρογνώμονες για την τελευταία Έκθεση η οποία περιλαμβάνει πολλές χιλιάδες σελίδες, ενώ κάθε Ομάδα Εργασίας επεξεργάστηκε περισσότερα από 10.000 σχόλια.


Νέα στοιχεία της 5ης Έκθεσης Αξιολόγησης

Νέα σενάρια: Οι Ομάδες Εργασίας χρησιμοποίησαν νέες υποθέσεις σχετικά με τη μελλοντική εξέλιξη των κλιματικών παραγόντων, όπως, για τα αέρια του θερμοκηπίου και τις μελλοντικές μεταβολές της χρήσης γης. Τα νέα σενάρια, οι λεγόμενοι «αντιπροσωπευτικοί δρόμοι συγκέντρωσης», βασίζονται σε παραδοχές που αφορούν στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Για πρώτη φορά λήφθηκε υπόψη η πολιτική για το κλίμα.

Πτυχές που αφορούν τις περιφέρειες: Ένα νέο στοιχείο είναι ο σχεδιασμός ενός πλήρους Άτλαντα της δεύτερης Ομάδας Εργασίας με χάρτες που αφορούν το κλίμα κατά περιοχή. Ένας επιπρόσθετος τόμος ενσωματώνει πληροφορίες της δεύτερης Ομάδας Εργασίας σχετικά με τη μείωση της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή για νέες επιλεχθείσες περιοχές.

Ολοκληρωμένος τρόπος θεώρησης: Οι κοινωνικο-οικονομικές πτυχές της κλιματικής αλλαγής και οι συνέπειές της καθώς και τα μέτρα για τη μείωση της κλιματικής αλλαγής και για την προσαρμογή, λήφθηκαν ιδιαίτερα υπόψη στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης.

Επικινδυνότητα της κλιματικής αλλαγής: Το Συμβούλιο εξέτασε την αλληλεπίδραση πολλών στρεσογόνων παραγόντων, όπως για παράδειγμα, ζημιές στο περιβάλλον ή φτώχεια, οι οποίοι μπορούν να ενταθούν από την κλιματική αλλαγή. Αυτό επιτρέπει μια καλύτερη εκτίμηση των κινδύνων.

Τρόποι εφαρμογής: Οι συγγραφείς αξιολόγησαν από επιστημονική σκοπιά πολιτικές, θεσμικές και οικονομικές προσεγγίσεις, που είναι απαραίτητες για την επίτευξη διαφόρων στοιχείων που αφορούν στη θερμοκρασία.


Θέματα της 5ης Έκθεσης Αξιολόγησης

Οι τρεις Ομάδες Εργασίας ασχολήθηκαν με τα παρακάτω θέματα:

Ομάδα Εργασίας 1 – Επιστημονικές βάσεις
  • Προηγούμενες και μελλοντικές κλιματικές αλλαγές: Ατμόσφαιρα (με θερμοκρασία, σύννεφα, υετούς), έδαφος (μόνιμα παγωμένο), ωκεανοί (με άνοδο της στάθμης της θάλασσας και οξίνιση των ωκεανών), παγετώνες, θαλάσσιος πάγος και παγετώνες στους πόλους, άνθρακας και βιοχημικοί κύκλοι.
  • Κλιματικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο και το Ρεύμα του Κόλπου και η σχέση τους που αφορά  στις μελλοντικές κλιματικές αλλαγές.
  • Μεταβολές στο ενεργειακό σύστημα της Γης.
  • Επίδραση του ανθρώπου στην κλιματική αλλαγή.
  • Το μη αναπόφευκτο και η μη αντιστρεψιμότητα της κλιματικής αλλαγής.
  • Έλεγχος των κλιματικών μοντέλων.
  • Άτλας προβολών για το κλίμα παγκοσμίως και κατά περιοχή.

Ομάδα Εργασίας 2 – Συνέπειες, προσαρμογή, ευπάθεια

Μέρος Α΄: Πτυχές παγκοσμίως και κατά τομέα
  • Φυσικοί και διαχειρίσιμοι πόροι και συστήματα (πόροι γλυκού νερού, χερσαία υδάτινα συστήματα και εγχώρια ύδατα, παράκτια συστήματα και περιοχές με χαμηλό υψόμετρο, ωκεάνια συστήματα, παραγωγή και εξασφάλιση τροφίμων).
  • Οικισμοί, βιομηχανία και υποδομές (αστικές και αγροτικές περιοχές, βασικοί τομείς και υπηρεσίες).
  • Υγεία, ευεξία και ασφάλεια, βάσεις διαβίωσης και φτώχεια.
  • Προσαρμογή (ανάγκες, σχεδιασμός και υλοποίηση, δυνατότητες και όρια, οικονομικές πτυχές).
  • Πολυτομεακές επιδράσεις, κίνδυνοι, ευπάθειες και δυνατότητες (επίδραση του ανθρώπου, φιλική προς το περιβάλλον ανάπτυξη, ολοκληρωμένη θεώρηση για τη μείωση της κλιματικής αλλαγής, προσαρμογή και βιώσιμη ανάπτυξη).
Μέρος Β΄: Περιοχές
  • Σύνθεση πτυχών ανά περιφέρεια στους νέους τομείς: Αποτελέσματα από προηγούμενες Εκθέσεις Αξιολόγησης, ολοκληρωμένη εξέταση των αποτελεσμάτων όλων των Ομάδων Εργασίας της 5ης Έκθεσης Αξιολόγησης για την Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία, την Αυστραλία και Ωκεανία, τη βόρεια Αμερική, την κεντρική και τη νότια Αμερική, τις πολικές περιοχές, τα μικρά νησιά και τους ανοιχτούς ωκεανούς.

Ομάδα Εργασίας 3 – Προστασία του κλίματος
  • Κίνδυνοι και αβεβαιότητες των τεχνολογιών και της πολιτικής για το κλίμα.
  • Κοινωνικές, οικονομικές και ηθικές πτυχές.
  • Βιώσιμη ανάπτυξη και δικαιοσύνη.
  • Υπαίτιοι, τάσεις και μείωση της κλιματικής αλλαγής.
  • Αξιολόγηση τρόπων εφαρμογής.
  • Αναλύσεις κατά τομείς (ενέργεια, συγκοινωνίες, κτήρια, βιομηχανία, γεωργία και δασοπονία, χρήση γης, οικισμοί, υποδομές και χωροταξία).
  • Διεθνείς συνθήκες και εργαλεία.
  • Ανάπτυξη περιοχών και συνεργασία.
  • Εθνικά και υπερεθνικά μέτρα και θεσμοί.
  • Εκτεταμένα επενδυτικά και χρηματοδοτικά σχέδια.

Στις επόμενες συνέχειες θα δημοσιεύσουμε τις συνόψεις των τριών Ομάδων Εργασίας και τη συνθετική Έκθεση της 5ης Έκθεσης Αξιολόγησης του Συμβουλίου που αφορούν στην κλιματική αλλαγή. Τους τόμους με όλα τα στοιχεία, μπορούν να τους αγοράσουν οι ενδιαφερόμενοι στο εμπόριο (δεν έχουν όμως δημοσιευτεί στην ελληνική γλώσσα).

(συνεχίζεται)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.