Τρίτη, 29 Δεκεμβρίου 2015

Βόρειος Καύκασος: Υπονομευμένη εξουσία



Η Ρωσία, ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, έχει όλο και μεγαλύτερα προβλήματα με τους ισλαμιστές παραστρατιωτκούς. Το κείμενο που ακολουθεί δίνει μια συνοπτική εικόνα της κατάστασης (ΠΓ).

του Reinhard Lauterbach

Η είδηση του ρωσικού πρακτορείου TASS πριν από δέκα μέρες δεν ήταν τυχαία: Στη συνοριακή περιοχή μεταξύ του ρωσικού ομοσπονδιακού υποκείμενου της Ρωσίας, Νταγκεστάν, και του Αζερμπαϊτζάν, στις δυνάμεις ασφαλείας αντιπαρατέθηκαν τρεις φερόμενοι υποστηρικτές του παραστρατιωτικού «Ισλαμικού Κράτους» (IS), οι οποίοι μετά από μάχη σκοτώθηκαν. Οι νεκροί, όλοι τους γύρω στα 30, χαρακτηρίστηκαν από τις αρχές ως μέλη τοπικών εγκληματικών συμμοριών˙ ο ένας είχε επιστρέψει από τη Συρία. Λίγο διάστημα πριν στην Ινγκουσετία, που χωρίζεται μόνο από την Τσετσενία και το Νταγκεστάν, έπεσαν στα δίχτυα των αρχών ακόμη οκτώ φερόμενοι ισλαμιστές, οι οποίοι σκοτώθηκαν επίσης σε μάχη. Η παράθεση τέτοιων ειδήσεων μπορεί να συνεχιστεί. Αλλά ακόμη και οι ειδήσεις των ρωσικών και διεθνών μέσων ενημέρωσης, που αναλύσουν την κατάσταση πολύ βαθύτερα σχετικά με το Βόρειο Καύκασο, παρουσιάζουν την εικόνα μιας περιοχής στη περιφέρεια, στην οποία η ρωσική κρατική εξουσία ασκεί ακόμη τον έλεγχο το πολύ pro forma [μόνο φαινομενικά].

Το Νταγκεστάν με τα 50.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση, λίγο μεγαλύτερο από την Κάτω Σαξονία, έχοντας πληθυσμό τρία εκατομμύρια κατοίκους, είναι μια από τις πιο φτωχές περιοχές της Ρωσίας. Το 70% του προϋπολογισμού της Αυτόνομης Δημοκρατίας αποτελείται από επιχορηγήσεις της Μόσχας, οι τοπικές επιχειρήσεις είναι ελάχιστα ανταγωνιστικές. Σχέδια για εγκαταστάσεις ενός είδους ρωσικής εγχώριας Ριβιέρα στην ακτή της Κασπίας Θάλασσας, σταμάτησαν λόγω έλλειψης χρημάτων. Το ερώτημα σε κάθε περίπτωση είναι, ποιος θα είχε κέρδος από τέτοιες επενδύσεις. Το Νταγκεστάν θεωρείται επίσης ως ένα από τα προπύργια διαφθοράς και νεποτισμού μέσα στη Ρωσία. Η μετανάστευση του εργατικού δυναμικού είναι υψηλή, όχι μόνο προς το κέντρο της Ρωσίας, αλλά επίσης προς την Τουρκία ή τις χώρες του Κόλπου.

Μόνο το 4% του πληθυσμού ακόμη εθνικά Ρώσοι, το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων του Νταγκεστάν, που κάποτε, δεδομένης της μεγάλης πολυμορφίας των εθνοτήτων του είχε παρουσιαστεί ως ένα είδος εθνογραφικού μουσείου της Σοβιετικής Ένωσης, κατανέμεται σε πολλές ντουζίνες εθνοτήτων, οι οποίες δεδομένου του αριθμητικού τους μεγέθους μπορούν να χαρακτηριστούν μάλλον ως φυλές. Ενώσεις από κλαν (clan) και μεγάλες οικογένειες αποτελούν το κύριο κοινωνικό πλαίσιο˙ σύμφωνα με ρωσικές μελέτες οι άνθρωποι είναι απέναντι σ΄ αυτές πιστοί. Αυτό έχει συνέπειες για τη δουλειά της αστυνομίας: Με μεγάλη δυσκολία γίνεται κατορθωτό να παρθούν πληροφορίες από τον πληθυσμό. Όποιος βγαίνει στην παρανομία καλύπτεται από το κοινωνικό του περιβάλλον.

Λόγω έλλειψης συνεργασίας του πληθυσμού, οι αρχές προσπαθούν να αντισταθμίσουν την κατάσταση με προληπτική καταστολή. Ένα «Πρόγραμμα κοινωνικής επανένταξης» που ξεκίνησε το 2010 για αυτούς που αποχωρούν από τους ισλαμιστές, διακόπηκε το 2014 επειδή δεν είχε επιτυχία. Από διαφορετικές πηγές μπορεί να διαβάσει κανείς τώρα για τακτικές εφόδους σε τζαμιά. [Σύμφωνα μ΄ αυτές] νέοι άνδρες φυλακίστηκαν για ημέρες ή και εβδομάδες και ανακρίθηκαν κάτω από ξυλοκοπήματα και ηλεκτροσόκ. Ενάντια σε φερόμενες βάσεις ισλαμιστών, οι αρχές διενεργούν επίσημες εκστρατείες αντιποίνων. Το 2014 σε μια από αυτές, ένα ορεινό χωριό αποκλείστηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες μετέφεραν όλο τον πληθυσμό στα λεγόμενα κέντρα διήθησης και εκεί υποβλήθηκε σε έλεγχο. Παρά το γεγονός ότι δεν βρέθηκε κανένας ύποπτος για τρομοκρατία, το χωριό καταστράφηκε˙ οι κάτοικοι μέχρι σήμερα περιμένουν για μια αποζημίωση.

Οι ντόπιοι μουσουλμάνοι στο μεταξύ, δεν αποτελούν πλέον μια ενότητα. Εκτός από τα παραδοσιακά τζαμιά των Σούφι, τα περασμένα χρόνια ιδρύονταν όλο και περισσότεροι σαλαφιστικοί και βαχαμπιστικοί οίκοι προσευχής. Αυτοί οι τελευταίοι χρηματοδοτούνται από την Εγγύς Ανατολή, όπως και οι ιεροκήρυκες, οι οποίοι ως επί το πλείστον έχουν σπουδάσει εκεί. Στο περιβάλλον των ριζοσπαστικών τζαμιών δημιουργούνται ισλαμικά δικαστήρια, τα οποία στην καθημερινότητα βάζουν σταδιακά στην άκρη τους κρατικούς θεσμούς.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι τοπικές αρχές στο Νταγκεστάν ανέχτηκαν ευμενώς τη μετανάστευση νέων ανδρών στην Εγγύς Ανατολή. Έτσι ξεφορτώνονταν τους ανέργους και παράλληλα υπήρχε η ελπίδα ότι μ΄ αυτό τον τρόπο κρατούν μακριά τον ισλαμισμό, ότι οι πιθανοί φορείς του «θα ξεχαστούν». Ωστόσο, το πρόβλημα τώρα απειλεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Αυτό που δε φαίνεται πλέον ότι μπορεί να λυθεί πολιτικά, θα πρέπει τώρα προφανώς να αντιμετωπιστεί με τη βία. Οι δηλώσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν σχετικά με την αιτιολόγηση της επιχείρησης στη Συρία, ότι οι Ρώσοι ισλαμιστές πρέπει «να εξουδετερωθούν στην απομακρυσμένη περιοχή» πριν επιστρέψουν ξανά, ήταν προφανώς λιγότερο πολεμοχαρής ρητορική, από το ότι μάλλον το εννοούσε πολύ σοβαρά.


Πηγή: junge Welt, 09.12.2015

Μετάφραση – Επιμέλεια: Παναγιώτης Γαβάνας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.