Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016

Κούβα: «Η αλληλεγγύη συνεχίζει να είναι σημαντική»



Εδώ και 50 χρόνια η Κούβα βρίσκεται κάτω από έναν εκτεταμένο αποκλεισμό που της έχουν κηρύξει οι ΗΠΑ. Οι ζημιές που έχουν προξενηθεί στο νησί είναι τεράστιες. Στις 26 Οκτωβρίου η Κούβα φέρνει για 25η φορά το αίτημά της για άρση του αποκλεισμού στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Με την ευκαιρία αυτή αναδημοσιεύουμε μια συνέντευξη του πρέσβη της Κούβας René Juan Mujica Cantelar στη Γερμανία που πάρθηκε πριν από λίγες μέρες, καθώς και ένα μικρό άρθρο που αναφέρεται στην ιστορική εξέλιξη αυτού του θέματος (ΠΓ).


Ο αποκλεισμός της Κούβας

Ο πληθυσμός και η οικονομία της Κούβας υποφέρουν ήδη εδώ και περισσότερο από 50 χρόνια από έναν εκτεταμένο αποκλεισμό των διεθνών οικονομικών, εμπορικών και χρηματοπιστωτικών σχέσεων από τις ΗΠΑ. 

Ένα χρόνο μετά τη νίκη της επανάστασης, την 1η Ιανουαρίου 1959, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, διέταξε τους πρώτους εμπορικούς περιορισμούς εναντίον του νησιού. Αυτό συνέβη ήδη δυό χρόνια πριν από την επίσημη έναρξη του αποκλεισμού και ως αντίδραση στην ανακοίνωση της επαναστατικής κυβέρνησης να απαλλοτριώσει όλα τα κοντσέρν των ΗΠΑ στο νησί. Μετά όμως την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων, η οποία οργανώθηκε από την μυστική υπηρεσία CIA της Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι απαγόρευσε στη συνέχεια στις 7 Φεβρουαρίου 1962 όλες τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας. Δυό βδομάδες αργότερα απαγορεύτηκε η εισαγωγή προϊόντων και από τρίτες χώρες, όταν μια πρώτη ύλη προέρχονταν από την Κούβα. Πλοία που επισκέπτονται το νησί των Αντιλλών δεν επιτρέπεται να αράζουν για τουλάχιστον έξι μήνες σε κανένα λιμάνι των ΗΠΑ. Στους «ελεύθερους πολίτες» των ΗΠΑ απαγορεύτηκε επίσης με ποινή να ταξιδεύουν στην Κούβα.

Στα τελευταία 25 χρόνια οι κανονισμοί γίνονται διαρκώς αυστηρότεροι. Από το 1992 οι αποφάσεις για αποκλεισμό κατοχυρώθηκαν ως «Cuban Democracy Act» σε έναν ομοσπονδιακό νόμο. Με την «Helms Burton Act» που υπέγραψε ο πρόεδρος Ουίλιαμ Κλίντον τον Μάρτιο του 1996, απειλούνται μεταξύ άλλων με κυρώσεις, αλλοδαποί πολίτες και επιχειρήσεις αν επενδύσουν σε οικονομικά αγαθά στα οποία οι πολίτες των ΗΠΑ εγείρουν αξιώσεις νομής. Με βάση αυτό το νόμο ο αποκλεισμός μπορεί εκτός απ’ αυτό να ανασταλεί ή να αρθεί μόνο υπό την προϋπόθεση ότι στην Κούβα θα λάβει χώρα μια αλλαγή συστήματος.

Ως στόχος του αποκλεισμού αναφέρθηκε σ’ ένα μνημόνιο της κυβέρνησης των ΗΠΑ στις 6 Απριλίου 1960 –δηλαδή ήδη πριν από την επίσημη έναρξη ισχύος του: «Η πρόκληση απογοήτευσης και αποθάρρυνσης μέσω της οικονομικής ένδειας». Συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει «η απαγόρευση προμηθειών και πληρωμών να αποδυναμώσει την οικονομία, να οδηγήσει στη μείωση των εισοδημάτων, να δημιουργήσει πείνα, δυστυχία και απόγνωση και να συνεισφέρει στην ανατροπή της κυβέρνησης». Οι στόχοι αυτοί καθορίζουν μέχρι σήμερα την πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στη Κούβα. Υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα προωθήθηκε παραπέρα η συστηματική επιβολή των στόχων του αποκλεισμού σε τρίτες χώρες, παρ’ όλο που 191 από τις 193 χώρες-μέλη του ΟΗΕ ζήτησαν πέρυσι τον τερματισμό του αποκλεισμού των ΗΠΑ ενάντια στη Κούβα.

* * *

Στη συνέχεια παρουσιάζουμε τη συνέντευξη που πήρε ο γερμανός δημοσιογράφος Volker Hermsdorf από τον κουβανό διπλωμάτη René Juan Mujica Cantelar. Ο Cantelar μετά από πολλούς σταθμούς στα Ηνωμένα Έθνη, στις ΗΠΑ, στην ΕΕ, στη Γαλλία και στη Μ. Βρετανία, από τον Οκτώβριο του 2013 βρίσκεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία Γερμανίας ως πρέσβης της Δημοκρατίας της Κούβας.


Συνέντευξη

Πριν από 22 μήνες οι πρόεδροι Ραούλ Κάστρο και Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσαν ότι θα ξεκινήσουν ξανά οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ της Κούβας και των ΗΠΑ. Πόσο έχει στο μεταξύ προχωρήσει αυτή η διαδικασία ομαλοποίησης;

Για την ομαλοποίηση πρέπει μετά την επανασύνδεση των διπλωματικών σχέσεων να ακολουθήσουν και άλλα ουσιαστικά βήματα. Πρώτο, ο οικονομικός, εμπορικός και χρηματοπιστωτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ ενάντια στην Κούβα, που προξένησε στον πληθυσμό άμεσες ζημιές, πρέπει να τερματιστεί. Αυτός ο αποκλεισμός είναι το κύριο εμπόδιο για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του λαού μας καθώς και μια μαζική και κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του. Η επιστροφή του παράνομα κατεχόμενου εδάφους από τις ΗΠΑ στον κόλπο του Γκουαντάναμο, η εξάλειψη της μονομερούς μεταναστευτικής πολιτικής των ΗΠΑ, η αναστολή των παράνομων ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών και τα προγράμματα που στοχεύουν στην αποσταθεροποίηση της Κούβας καθώς και μια αποζημίωση για το λαό μας που προκάλεσε ανθρώπινες και οικονομικές ζημιές ο αποκλεισμός, αποτελούν επίσης προϋποθέσεις για μια ομαλοποίηση. Πάρα πολλά ζητήματα είναι ακόμη ασαφή. Απ’ την άλλη μεριά υπήρξε επίσης πρόοδος σε ορισμένους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν οι ενέργειες κατά του εμπορίου ναρκωτικών, ο χειρισμός που αφορά στις καταστροφές από τη διαρροή πετρελαίου στη θάλασσα ή η διαχείριση προστατευόμενων περιοχών στην ξηρά. Στα θετικά αποτελέσματα ανήκουν επίσης η απελευθέρωση των τελευταίων τριών από τους πέντε ήρωές μας τον Δεκέμβριο του 2014, οι οποίοι όλοι τους βρίσκονται τώρα στην πατρίδα, και η διαγραφή της Κούβας από τη λίστα των ΗΠΑ των χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία. Θετική είναι επίσης η δημιουργία και η εργασία μιας διμερούς επιτροπής «Κούβας-ΗΠΑ» και η επανεκκίνηση της ταχυδρομικής επικοινωνίας καθώς και των τακτικών αερογραμμών ανάμεσα στις δυό χώρες. Με λίγα λόγια: Βρισκόμαστε σ’ ένα περίπλοκο και δυναμικό προτσές, στο οποίο εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν.

Ο πρόεδρος Ομπάμα κάλεσε το Κογκρέσο των ΗΠΑ να σταματήσει τον αποκλεισμό ενάντια στη Κούβα και διέταξε να αρθούν ορισμένες κυρώσεις. Πως το αξιολογείτε αυτό;

Νομίζω ότι πρέπει αναμφίβολα να αναγνωριστούν τα μέτρα που διέταξε ο πρόεδρος Ομπάμα. Όμως παρ’ όλα αυτά ο αποκλεισμός ενάντια στη Κούβα θα συνεχίσει να διατηρείται με όλες τις συνέπειες. Στα έτη 2015 και 2016 άλλαξαν μεν ορισμένες ρυθμίσεις, όμως αυτό δεν έχει αλλάξει σε τίποτα σε ό,τι αφορά τις πραγματικές επιπτώσεις. Είναι μικρά, ασφαλώς θετικά, όχι όμως πολύ αποτελεσματικά βήματα. Ως εκ τούτου το αποτέλεσμα είναι σαφώς ανεπαρκές.

Στα ευρωπαϊκά και στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης μπορεί να διαβάσει συχνά κανείς, ότι η κουβανική κυβέρνηση χρησιμοποιεί τον αποκλεισμό ως πρόσχημα για να υποβαθμίσει προβλήματα που προξένησε η ίδια.

Η οικονομική ζημιά που προξενήθηκε στον κουβανικό λαό από την αρχή του αποκλεισμού, στο μεταξύ δεν είναι λιγότερη από 125 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Λεπτομέρειες για αυτό περιέχει η τελευταία έκθεση της Κούβας, η οποία δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο. Για πάνω από 20 χρόνια, σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών ζητούν τον τερματισμό του αποκλεισμού ενάντια στη χώρα μας. Στις 26 Οκτωβρίου θα ψηφίσουν και πάλι. Αν οι κυρώσεις των ΗΠΑ χρησιμεύουν στην κουβανική κυβέρνηση μόνο ως δικαιολογία, τότε γιατί οι ΗΠΑ δεν αφαιρούν από μας αυτή τη δυνατότητα; Με την άρση του αποκλεισμού αυτό θα ήταν πολύ εύκολο.

Η φετινή έκθεση της Κούβας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εφιστά την προσοχή στην έξω από τη γεωγραφική επικράτεια εφαρμογή του αποκλεισμού. Μπορείτε να μας δώσετε πρόσφατα παραδείγματα;

Θέλω να αναφέρω εδώ μόνο μερικά. Τον Μάρτιο του 2016 η γερμανική Commerzbank μετά από ένα πρόστιμο ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων που της επιβλήθηκε από τις υπηρεσίες των ΗΠΑ, αναγκάστηκε να διακόψει τις σχέσεις συναλλαγών με την Κούβα. Τον Αύγουστο του 2016 οι πληρωμές προς τους κουβανούς γιατρούς για τις παροχές τους στους τομείς φροντίδας μητέρας-παιδιού και οφθαλμιατρικής δεν μπόρεσαν να γίνουν, επειδή οι ανταποκρίτριες τράπεζες της Commerzbank και της βελγικής KBC-Bank αρνήθηκαν να εμβάσουν το ποσό των 12,5 εκατομμυρίων ευρώ που είχε εμβάσει η Τράπεζα της Αλγερίας. Μόλις πρόσφατα το ευρωπαϊκό υποκατάστημα της online υπηρεσίας πληρωμών Pay-Pal με έδρα το Λουξεμβούργο, απέρριψε για επαναλαμβανόμενη φορά εμβάσματα πελατών στη Γερμανία, επειδή στη γραμμή σκοπός χρήσης εμφανίστηκε η λέξη «Κούβα».

Το Συμβούλιο της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας διαπίστωσε το 1996 σε μια διάταξη, ότι ο αποκλεισμός παραβαίνει το διεθνές δίκαιο. Γνωρίζετε για το αν οι Ευρωπαίοι εφαρμόζουν αυτή τη διάταξη;

Είναι αναμφισβήτητο ότι ο αποκλεισμός παραβαίνει το διεθνές δίκαιο. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως διπλωμάτης στην Ευρώπη, έχω έρθει επανειλημμένα αντιμέτωπος με την έξω από την γεωγραφική της επικράτεια εφαρμογή. Ωστόσο δεν γνωρίζω αν η ευρωπαϊκή διάταξη στην οποία αναφερθήκατε έχει επίσης εφαρμοστεί έστω μόνο μια φορά. 

Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία [Γερμανίας] εδώ και χρόνια ψηφίζει σε τακτική βάση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το αίτημα της Κούβας για τον τερματισμό του αποκλεισμού. Αναμένετε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα κάνει κάτι περισσότερο;

Στη γερμανική κυβέρνηση έχουμε διαβιβάσει τις ευχαριστίες μας για την υποστήριξη του αιτήματος της Κούβας για τον τερματισμό του αποκλεισμού. Όπως δήλωσε η ίδια η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η Γερμανία έχει απορρίψει επίσης επανειλημμένα προς την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών την έξω από την γεωγραφική επικράτεια εφαρμογή των κυρώσεων των ΗΠΑ απέναντι στη Κούβα. Ελπίζουμε και αναμένουμε ότι η γερμανική κυβέρνηση θα μείνει σ’ αυτή τη θέση, ώστε επιτέλους να τελειώσει ο αποκλεισμός. Επιπλέον, θα έπρεπε να φροντίσει ώστε οι κυρώσεις των ΗΠΑ να μην εμποδίσουν τις σχέσεις ανάμεσα στις δυό χώρες μας και ούτε να περιορίσουν τους δικούς της πολίτες ούτε και να τους βλάψουν.

Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών έχει ήδη ζητήσει 24 φορές στη σειρά τον τερματισμό του αποκλεισμού. Πέρυσι, 191 από τις 193 χώρες-μέλη του υποστήριξαν το αίτημα της Κούβας. Η Ουάσινγκτον όμως αγνοεί αυτές τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών. Γιατί η Κούβα θέτει παρ’ όλα αυτά το αίτημα στις 26 Οκτωβρίου –και τώρα για 25η φορά;

Όσο διάστημα υπάρχει αποκλεισμός, η Κούβα θα απαιτεί την άνευ όρων άρση του. Δεν θα πρέπει να υποτιμούμε το ηθικό κύρος και τον κινητοποιητικό ρόλο της διεθνούς κοινότητας στην πάλη ενάντια σ’ αυτόν. Αποτελούν μια σημαντική στήριξη για τον πρόεδρο Ομπάμα και άλλους πολιτικούς στις ΗΠΑ, όπως τα μέλη του Κογκρέσου, τα οποία υποστηρίζουν το αίτημα για τερματισμό αυτής της απάνθρωπης πολιτικής του αποκλεισμού.

Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία [Γερμανίας] υπάρχει ένα πολύ δραστήριο και πολυστρωματικό κίνημα αλληλεγγύης με την Κούβα. Πως μπορεί αυτό το κίνημα να υποστηρίξει πολύ αποτελεσματικά τους ανθρώπους στο νησί στο εγγύς μέλλον;

Θα ήθελα εδώ κατ’ αρχή να εκφράσω στους φίλους μας σε όλα τα μέρη της Γερμανίας τις ευχαριστίες μας για τη συνεχή υποστήριξή τους. Πιστεύω ότι η αλληλεγγύη τους εξακολουθεί να είναι πολύ σημαντική και ότι αυτή την περίοδο θα πρέπει να επικεντρωθεί στα δίκαια αιτήματα απέναντι στις ΗΠΑ. Εδώ, στην πρώτη θέση βρίσκεται τώρα η οριστική άρση του αποκλεισμού. Αλλά και για τα αιτήματα σχετικά με την επιστροφή του παράνομα κατεχόμενου κουβανικού εδάφους στον κόλπο του Γκουαντάναμο, μετά την αναστολή των υπονομευτικών προγραμμάτων και τον τερματισμό της εφαρμογής της μεταναστευτικής πολιτικής των ΗΠΑ ως πολιτικό όπλο ενάντια στη Κούβα, ζητάμε την αλληλεγγύη. Τέλος, απ’ τη δική μου σκοπιά υπάρχει μια απ’ τις πιο σημαντικές προκλήσεις, να διαδοθεί παραπέρα και να ενισχυθεί η αλήθεια για την Κούβα.

Επιτρέψτε μου στο τέλος μια υποθετική ερώτηση: Πιστεύετε ότι οι ημέρες του αποκλεισμού των ΗΠΑ ενάντια στην Κούβα είναι μετρημένες, ανεξάρτητα απ’ το ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ;

Πράγματι, ελπίζω ότι έτσι θα γίνει. Ο αποκλεισμός έχει ήδη καταδικαστεί από την Ιστορία να εξαφανιστεί οριστικά. Οι μελλοντικές γενιές θα την θυμούνται ως ένα πολιτικό, δικανικό και ηθικό τερατούργημα. Όπως ένα μεγάλο μέρος των πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες, το έχει κατανοήσει και ο Ομπάμα. Όποιος τον διαδεχτεί στο Λευκό Οίκο, ακριβώς όπως και εκείνοι που θα καταλάβουν την ευθύνη για τη στάση τους απέναντι στην Ιστορία. Ακριβώς, όπως εμείς υποστηρίζουμε τις πολιτισμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ στη βάση της ισότητας και του αμοιβαίου σεβασμού, ο κουβανικός λαός δεν θα σταματήσει να αγωνίζεται για τον τερματισμό του αποκλεισμού, συνεχίζοντας να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του.


Πηγή: junge Welt, 15.10.2016

Μετάφραση – Επιμέλεια: Παναγιώτης Γαβάνας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.