Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

Σχέδιο Θέσεων της 4 (17) του Μάρτη 1917



Με αφορμή τη φετινή επέτειο των 100 χρόνων της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία, ξεκινάμε έναν «μαραθώνιο» δημοσίευσης κειμένων που αφορούν στη χρονική περίοδο λίγο πριν από την Φεβρουαριανή Επανάσταση έως και λίγο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917. Ένα μέρος από αυτά τα κείμενα θα δημοσιευτούν στα ελληνικά για πρώτη φορά (Π. Γαβάνας).

του Βλαντίμιρ Ι. Λένιν

Οι πληροφορίες που έχουν φτάσει αυτή τη στιγμή, 17.ΙΙΙ.1917, στη Ζυρίχη από τη Ρωσία είναι τόσο πενιχρές και τα γεγονότα εξελίσσονται στη χώρα μας τόσο γοργά, ώστε μόνο με μεγάλη περίσκεψη μπορεί να κρίνει κανείς την κατάσταση.

Σύμφωνα με τα χθεσινά τηλεγραφήματα ο τσάρος παραιτήθηκε πια και η νέα οχτωβριστική-καντέτικη κυβέρνηση [1] έκλεισε κιόλας συμφωνία με άλλους εκπροσώπους της δυναστείας των Ρομάνοφ. Σήμερα υπάρχει η πληροφορία από την Αγγλία ότι ο τσάρος δεν παραιτήθηκε ακόμη και ότι είναι άγνωστο που βρίσκεται! Αυτό σημαίνει ότι ο τσάρος κάνει απόπειρες να προβάλει αντίσταση, να οργανώσει κόμμα και ίσως και στρατό για παλινόρθωση˙ είναι πιθανό ο τσάρος, αν τα καταφέρει να δραπετεύσει από τη Ρωσία, ή να πάρει με το μέρος του ένα μέρος των ενόπλων δυνάμεων, να εκδώσει προς εξαπάτηση του λαού διάγγελμα για άμεση χωριστή ειρήνη που έχει υπογράψει με τη Γερμανία.

Σε μια τέτοια κατάσταση το καθήκον του προλεταριάτου είναι αρκετά πολύπλοκο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρέπει να οργανωθεί όσο το δυνατό καλύτερα, να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του, να εξοπλιστεί, να στερεώσει και να αναπτύξει τη συμμαχία του με όλα τα στρώματα των εργαζομένων μαζών της πόλης και του χωριού, για να προβάλει ανελέητη αντίσταση στην τσαρική αντίδραση και να συντρίψει τελειωτικά την τσαρική μοναρχία.

Από την άλλη πλευρά, η νέα κυβέρνηση που κατέλαβε την εξουσία στην Πετρούπολη, ή πιο σωστά, την απόσπασε από τα χέρια του προλεταριάτου, το οποίο είχε νικήσει σε έναν αιματηρό και ηρωικό αγώνα, αποτελείται από φιλελεύθερους αστούς και τσιφλικάδες, που σέρνουν από τη μύτη τον Κέρενσκι, εκπρόσωπο της δημοκρατικής αγροτιάς και, ίσως, μιας μερίδας εργατών που παρασύρθηκαν στον αστικό δρόμο και ξέχασαν το διεθνισμό. Η νέα κυβέρνηση αποτελείται από πασίγνωστους οπαδούς και υπερασπιστές του ιμπεριαλιστικού πολέμου ενάντια στη Γερμανία, δηλ. του πολέμου που γίνεται σε συμμαχία με τις ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Γαλλίας, του πολέμου για την καταλήστευση και την κατάκτηση ξένων χωρών, της Αρμενίας, της Γαλικίας, της Κωνσταντινούπολης κτλ.

Η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να δώσει ούτε στους λαούς της Ρωσίας (ούτε στα έθνη με τα οποία μας σύνδεσε ο πόλεμος) ούτε ειρήνη, ούτε ψωμί, ούτε πλήρη ελευθερία, και γι’ αυτό η εργατική τάξη πρέπει να συνεχίσει την πάλη της για το σοσιαλισμό και την ειρήνη, πρέπει να εκμεταλλευτεί για το σκοπό αυτό την καινούργια κατάσταση και να την εξηγήσει στις πιο πλατιές λαϊκές μάζες.

Η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να δώσει ειρήνη, και γιατί είναι εκπρόσωπος των καπιταλιστών και των τσιφλικάδων, και γιατί συνδέεται με συμφωνίες και χρηματικές υποχρεώσεις με τους καπιταλιστές της Αγγλίας και της Γαλλίας. Η σοσιαλδημοκρατία της Ρωσίας, παραμένοντας πιστή στο διεθνισμό, πρέπει γι’ αυτό πρώτα απ’ όλα και κυρίως να εξηγήσει στις λαϊκές μάζες που περιμένουν ειρήνη ότι είναι αδύνατο να την πετύχουν με τη σημερινή κυβέρνηση. Στο πρώτο διάγγελμά της προς το λαό (17.ΙΙΙ) η κυβέρνηση αυτή δεν είπε ούτε λέξη για το κύριο και βασικό ζήτημα της στιγμής, για την ειρήνη. Κρατάει μυστικά τα ληστρικά σύμφωνα που έκλεισε ο τσαρισμός με την Αγγλία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιαπωνία κτλ. Θέλει να κρύψει από το λαό την αλήθεια για το πολεμικό της πρόγραμμα, το ότι είναι υπέρ του πολέμου, υπέρ της νίκης ενάντια στη Γερμανία. Δεν είναι σε θέση να κάνει εκείνο που είναι αναγκαίο τώρα στους λαούς: να προτείνει αμέσως και ανοιχτά σε όλες τις εμπόλεμες χώρες να πραγματοποιήσουν αμέσως κιόλας ανακωχή και σε συνέχεια να κλείσουν ειρήνη με βάση την ολοκληρωτική απελευθέρωση των αποικιών και όλων των εξαρτημένων και ανισότιμων εθνών. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται εργατική κυβέρνηση σε συμμαχία, πρώτο, με τη φτωχή μάζα του πληθυσμού του χωριού˙ δεύτερο, με τους επαναστάτες εργάτες όλων των εμπόλεμων χωρών.

Η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να δώσει στο λαό ψωμί. Και καμιά ελευθερία δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις μάζες που υποφέρουν από την πείνα εξαιτίας της έλλειψης τροφίμων, της κακής διανομής τους, και το κυριότερο εξαιτίας της διαρπαγής τους από τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές. Για να δοθεί στους λαούς ψωμί, χρειάζονται επαναστατικά μέτρα ενάντια στους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές, και τα μέτρα αυτά είναι σε θέση να τα πραγματοποιήσει μόνο μια εργατική κυβέρνηση.

Η νέα κυβέρνηση, τέλος, δεν είναι σε θέση να δώσει στο λαό ούτε πλήρη ελευθερία, αν και στο διάγγελμά της τής 17.ΙΙΙ.1917 μιλάει αποκλειστικά για πολιτική ελευθερία, αποσιωπώντας τα άλλα, όχι λιγότερο σοβαρά ζητήματα. Η νέα κυβέρνηση αποπειράθηκε ήδη να έλθει σε συμφωνία με τη δυναστεία των Ρομάνοφ, αφού, μην υπολογίζοντας τη θέληση του λαού, πρότεινε την αναγνώριση της δυναστείας, με βάση την παραίτηση του Νικολάου Β’ και το διορισμό ενός από την οικογένεια των Ρομάνοφ σαν αντιβασιλέα πλάι στο γιο του. Η νέα κυβέρνηση υπόσχεται στο διάγγελμά της κάθε λογής ελευθερίες, όμως δεν εκπληρώνει το άμεσο και απόλυτο χρέος της να παραχωρήσει αμέσως τις ελευθερίες, να καθιερώσει την εκλογή των αξιωματικών κτλ. από τους στρατιώτες, να προκηρύξει εκλογές για τη Δούμα της Πετρούπολης, της Μόσχας κτλ. με βάση μια πραγματικά καθολική, και όχι μόνο για τους άντρες, ψηφοφορία, να ανοίξει όλα τα κρατικά και δημόσια κτίρια για τις λαϊκές συνελεύσεις, να προκηρύξει εκλογές για όλα τα τοπικά ιδρύματα και τα ζέμστβο με βάση πάλι μια πραγματικά καθολική ψηφοφορία, να καταργήσει όλους τους περιορισμούς των δικαιωμάτων της τοπικής αυτοδιοίκησης, να πάψει όλους τους δημόσιους υπαλλήλους, τους διορισμένους από τα πάνω για την επιτήρηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, να παραχωρήσει όχι μόνο ελευθερία θρησκεύματος, αλλά και ελευθερία από τη θρησκεία, να πραγματοποιήσει αμέσως το χωρισμό του σχολείου από την εκκλησία και να το απαλλάξει από την κηδεμονία των δημόσιων λειτουργών κτλ.

Ολόκληρο το διάγγελμα της νέας κυβέρνησης της 17.ΙΙΙ. εμπνέει πλήρη δυσπιστία, γιατί αποτελείται μόνο από υποχρεώσεις και δεν βάζει αμέσως σε εφαρμογή ούτε ένα από τα πιο επείγοντα μέτρα, τα οποία μπορούν και πρέπει να εφαρμοστούν πέρα για πέρα αμέσως.

Η νέα κυβέρνηση δεν λέει ούτε λέξη στο πρόγραμμά της ούτε για το οκτάωρο και τις άλλες οικονομικές βελτιώσεις της κατάστασης των εργατών, ούτε για γη στους αγρότες, για μεταβίβαση στους αγρότες χωρίς εξαγορά όλης της γης των τσιφλικάδων, ξεσκεπάζοντας με τη σιωπή της πάνω στα φλέγοντα αυτά ζητήματα την καπιταλιστική και τσιφλικάδικη φύση της.

Ειρήνη, ψωμί και πλήρη ελευθερία είναι σε θέση να δώσει στο λαό μόνο μια εργατική κυβέρνηση που θα στηρίζεται, πρώτο, στην τεράστια πλειοψηφία του αγροτικού πληθυσμού, στους εργάτες γης και στους φτωχούς αγρότες όλων των εμπόλεμων χωρών.

Γι’ αυτό το επαναστατικό προλεταριάτο δεν μπορεί να βλέπει την επανάσταση της Ι (14). ΙΙΙ, παρά σαν μια πρώτη του, κάθε άλλο ακόμη παρά πλήρη, νίκη στο μεγάλο του δρόμο, δεν μπορεί παρά να βάζει σαν καθήκον του τη συνέχιση της πάλης για την κατάκτηση της λαοκρατικής δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.

Για την εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος το προλεταριάτο και το ΣΔΕΚΡ πρέπει πριν απ’ όλα να εκμεταλλευτούν τη σχετική και μη πλήρη ελευθερία που καθιερώνει η νέα κυβέρνηση, και την οποία είναι σε θέση να εξασφαλίσει και να ευρύνει μόνο μια πιο επίμονη και σκληρή επαναστατική πάλη.

Είναι απαραίτητο, όλες οι εργαζόμενες μάζες του χωριού και της πόλης, καθώς και ο στρατός, να μάθουν την αλήθεια για την τωρινή κυβέρνηση και την πραγματική της στάση απέναντι στα φλέγοντα ζητήματα. Είναι απαραίτητη η οργάνωση Σοβιέτ των εργατών βουλευτών και ο εξοπλισμός των εργατών˙ είναι απαραίτητη η δημιουργία προλεταριακών οργανώσεων στο στρατό (που η νέα κυβέρνηση του υπόσχεται επίσης πολιτικά δικαιώματα) και στο χωριό˙ είναι απαραίτητη ιδιαίτερα η χωριστή ταξική οργάνωση των μισθωτών εργατών γης.

Μόνο με την κατατόπιση των πιο πλατιών μαζών του πληθυσμού και την οργάνωσή τους εξασφαλίζεται η πλήρης νίκη στο επόμενο στάδιο της επανάστασης και η κατάκτηση της εξουσίας από την εργατική κυβέρνηση.

Για την εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος, που σε επαναστατική περίοδο και κάτω από την επίδραση των σκληρών διδαγμάτων του πολέμου ο λαός μπορεί να το νιώσει σε ασύγκριτα πιο μικρό χρονικό διάστημα απ’ ό,τι στις συνηθισμένες συνθήκες, είναι απαραίτητη η ιδεολογική και οργανωτική αυτοτέλεια του Κόμματος του επαναστατικού προλεταριάτου, που παρέμεινε πιστό στο διεθνισμό και δεν επηρεάστηκε από το ψέμα των αστικών φράσεων, που εξαπατούν το λαό με λόγους για «υπεράσπιση της πατρίδας» στο σημερινό ιμπεριαλιστικό, ληστρικό πόλεμο.

Όχι μόνο η τωρινή κυβέρνηση, αλλά και μια δημοκρατική ρεπουμπλικάνικη κυβέρνηση, κι αν ακόμη αποτελούνταν μόνο από τον Κέρενσκι και τους άλλους ναροντνικιστές και «μαρξιστές» σοσιαλπατριώτες, δεν θα ήταν σε θέση να απαλλάξει το λαό από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και να εγγυηθεί την ειρήνη.

Γι’ αυτό δεν μπορούμε να έλθουμε σε κανενός είδους συνασπισμούς, ούτε συμμαχίες, ούτε ακόμη και συμφωνίες με τους εργάτες-αμυνίτες, ούτε με την κατεύθυνση των Γκβόζντιεφ-Πότρεσοφ-Τσχενκέλι-Κέρενσκι κτλ., ούτε με ανθρώπους που κρατούν, σαν τον Τσχεΐτζε κτλ., ταλαντευόμενη και ακαθόριστη στάση πάνω σ’ αυτό το βασικό ζήτημα. Παρόμοιες συμφωνίες όχι μόνο θα έμπαζαν το ψέμα στη συνείδηση των μαζών και θα τις έκαναν εξαρτημένες από την ιμπεριαλιστική αστική τάξη της Ρωσίας, αλλά και θα εξασθένιζαν και θα υπόσκαπταν τον καθοδηγητικό ρόλο του προλεταριάτου στο έργο της απαλλαγής των λαών από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και της εξασφάλισης μιας πραγματικά σταθερής ειρήνης ανάμεσα στις εργατικές κυβερνήσεις όλων των χωρών.
________

 Πρωτοδημοσιεύτηκε το 1924
στη Λενινιστική Συλλογή, τόμ. ΙΙ

Δημοσιεύεται σύμφωνα
                                              με το χειρόγραφο



Πηγή: Β. Ι. Λένιν, Άπαντα, τόμ. 31, σ. 1-6

Αντιγραφή για το ιστολόγιο «Ορίζοντας»: Παναγιώτης Γαβάνας
________

Σημειώσεις

* Ο Λένιν πήρε τις πρώτες ειδήσεις για την αστικοδημοκρατική επανάσταση του Φλεβάρη στη Ρωσία στις 2 (15) του Μάρτη 1917˙ τα τηλεγραφήματα για τη νίκη της επανάστασης και την άνοδο στην εξουσία της οχτωβριστικής-καντέτικης κυβέρνησης των καπιταλιστών και των τσιφλικάδων είχαν δημοσιευτεί στις εφημερίδες «Zürcher Post» και «Neue Zürcher Zeitung». Κατά το βράδυ της 4 (17) του Μάρτη είχε τελειώσει η επεξεργασία του προσχεδίου των θέσεων για τα καθήκοντα του προλεταριάτου στη ρωσική επανάσταση, που δεν προορίζονταν για τον Τύπο.

Την ίδια μέρα οι θέσεις στάλθηκαν διαμέσου της Στοκχόλμης στη Χριστιανία (Όσλο) για κατατόπιση των μπολσεβίκων που έφευγαν για τη Ρωσία.

[1] Οχτωβριστική-καντέτικη ο Λένιν ονομάζει την αστική Προσωρινή κυβέρνηση που σχηματίστηκε στις 3 η ώρα μ.μ. της 2 (15) του Μάρτη 1917 με βάση τη συμφωνία της Προσωρινής επιτροπής της Κρατικής δούμας με τους εσερο-μενσεβίκους ηγέτες της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σοβιέτ Πετρούπολης των εργατών και των στρατιωτών βουλευτών. Στην κυβέρνηση μετείχαν: ο πρίγκιπας Γκ. Ε. Λβοφ (πρωθυπουργός και υπουργός Εσωτερικών), ο αρχηγός των καντέτων Π. Ν. Γκουτσκόφ (υπουργός Στρατιωτικών και προσωρινά Ναυτικών) και άλλοι εκπρόσωποι της μεγάλης αστικής τάξης και των τσιφλικάδων, καθώς επίσης και ο τρουντοβίκος Α. Φ. Κέρενσκι (υπουργός Δικαιοσύνης).

Τη διακήρυξη της 4 (17) του Μάρτη, που αναφέρει ο Λένιν, την επεξεργάστηκαν οι μενσεβίκοι της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σοβιέτ Πετρούπολης, σαν όρο που η Εκτελεστική Επιτροπή συμφωνούσε να υποστηρίξει την αστική Προσωρινή κυβέρνηση. Το ντοκουμέντο αυτό, στην πορεία των συνομιλιών της Επιτροπής της Δούμας με τους εκπροσώπους της Εκτελεστικής Επιτροπής το θεώρησε ο Π. Ν. Μιλιουκόφ και πάρθηκε σαν βάση της πρώτης διακήρυξης της Προσωρινής κυβέρνησης προς το λαό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.