Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Η υλική ενότητα του κόσμου



του Παναγιώτη Γαβάνα

Η επιστήμη απέδειξε βήμα-βήμα ότι υπάρχει ένας κόσμος, ο υλικός, ότι η αντίληψη περί ενός δεύτερου άυλου κόσμου είναι εσφαλμένη. Ποια είναι η θέση του διαλεκτικού υλισμού σ’ αυτό το ζήτημα;

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Νόηση



του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο κείμενο που ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια προσέγγισης της έννοιας «νόηση» από τη σκοπιά του διαλεκτικού υλισμού. Συγκεκριμένα, αφορά στα ζητήματα: τι είναι η «νόηση», πως χρησιμοποιείται αυτή η έννοια και ποιες βασικές γνωσιοθεωρητικές θεωρίες αναπτύχθηκαν σχετικά με το ρόλο της νόησης στην ιστορία της φιλοσοφίας. 

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Συνείδηση



του Παναγιώτη Γαβάνα

Όπως η ύλη μπορεί να οριστεί όταν δίνεται η σχέση της προς τη συνείδηση, έτσι και αντίστροφα, η συνείδηση μπορεί να προσδιοριστεί μόνο όταν αυτή τίθεται σε μια σχέση με την ύλη και, έτσι, απαντιέται ταυτόχρονα το βασικό ζήτημα της φιλοσοφίας. Τι κατανοεί όμως ο διαλεκτικός υλισμός με την έννοια «συνείδηση», πως προέκυψε, και σε τι συνίσταται η ουσία της; Πριν δοθεί απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα, είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί η έννοια «συνειδητότητα», η οποία συχνά συγχέεται με τη συνείδηση.

Τετάρτη, 13 Σεπτεμβρίου 2017

Ορισμένα φιλοσοφικά ζητήματα της φυσικής



του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο κείμενο που ακολουθεί εξετάζουμε ορισμένα φιλοσοφικά ζητήματα της φυσικής που προέκυψαν από τις ανακαλύψεις και την ανάπτυξη αυτής της επιστήμης, ιδιαίτερα από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Πρόκειται κυρίως για ζητήματα γνωσιοθεωρίας. Κάποιες νύξεις έχουμε ήδη κάνει σε μερικά από αυτά, εδώ θα σταθούμε κάπως αναλυτικότερα.

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

Η ύλη και οι βασικές μορφές ύπαρξής της



του Παναγιώτη Γαβάνα

Σε προηγούμενες μελέτες εξετάσαμε το βασικό ζήτημα και τις βασικές κατευθύνσεις της φιλοσοφίας, την ουσία και το αντικείμενο της μαρξιστικής φιλοσοφίας. Τώρα είναι ανάγκη να περάσουμε στη συστηματική έκθεση των βάσεων της μαρξιστικής φιλοσοφίας, του διαλεκτικού υλισμού. Αφετηριακή βάση αποτελεί η έννοια της «ύλης» και των βασικών μορφών ύπαρξής της.

Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Ο παιδαγωγός




Για να εξαναγκάσουμε τις απολιθωμένες σχέσεις να μπουν στο χορό

του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο κείμενο που ακολουθεί διατυπώνουμε σε συμπυκνωμένη μορφή παιδαγωγικές θέσεις εκείνης της παιδαγωγικής, που στο επίκεντρό της έχει το παιδί, το νέο. Οι θέσεις αυτές, που ασφαλώς θα μπορούσαν να εμπλουτιστούν, περιλαμβάνουν και ένα μέρος της πείρας που αποκόμισε ο γράφων ο οποίος εργάζεται εδώ και 20 χρόνια στο χώρο της εκπαίδευσης και απευθύνονται πρώτιστα στο δάσκαλο, στον παιδαγωγό, κυρίως των δυό πρώτων βαθμίδων της εκπαίδευσης, λαμβάνοντας όμως υπόψη την ηλικία και τις ιδιαιτερότητες κάθε μαθητή. Η εφαρμογή τους δεν γίνεται μηχανιστικά αλλά δημιουργικά.

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Ιθάκη



Μετά τις διακοπές του καλοκαιριού ο «Ορίζοντας» βάζει ξανά πλώρη για τόπους μακρινούς. Το συναρπαστικό ταξίδι για την «Ιθάκη» συνεχίζεται, ξεκινώντας με ένα από τα διασημότερα ποιήματα του Καβάφη, ιδιαίτερα διδακτικό, γεμάτο από φιλοσοφικά νοήματα, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1911 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

του Κωνσταντίνου Καβάφη