Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

Μαρξ - Δαρβίνος: φανταστική συνάντηση, πραγματική παρεξήγηση


Σε αντίθεση με το θρύλο, ποτέ ο Μαρξ δεν πρότεινε στον Δαρβίνο να του αφιερώσει την αγγλική μετάφραση του Κεφαλαίου. Εντούτοις, αυτό το ανέκδοτο, παρόλο που είναι φανταστικό, καθιερώθηκε για μεγάλο διάστημα ως η αλήθεια. Εξήγηση.

του Dominique Lecourt

Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2018

1974: Όταν ο Τσε ήταν απαγορευμένος στην Ελλάδα…


Παρουσιάζουμε ένα ιστορικό ντοκουμέντο από τα χρόνια της στρατιωτικο-φασιστικής χούντας, σύμφωνα με το οποίο, με διαταγή του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, που τότε ήταν ο στρατηγός Γρηγόριος Μπονάνος, απαγορεύεται η κυκλοφορία ή η διάθεση του βιβλίου του Michael Löwy «Ο Τσε Γκουεβάρα και ο μαρξισμός», με μετάφραση της Έλλης Αλεξίου. Το κείμενο το μετατρέψαμε σε μονοτονικό σύστημα, παραθέτοντας παράλληλα και το ντοκουμέντο. Το έγγραφο αυτό το πήραμε από την ιστοσελίδα «Πολιτικό Καφενείο», η οποία μετά το θάνατο του διαχειριστή της, Παναγιώτη Βήχου, το 2013, δεν υπάρχει πλέον (ΠΓ).

Τρίτη, 9 Οκτωβρίου 2018

Ο άνδρας που διέταξε τη δολοφονία του Τσε Γκεβάρα


Σαν σήμερα (9/10) το 1967 δολοφονήθηκε ο Τσε Γκεβάρα. Με αφορμή αυτό το γεγονός μεταφράσαμε και δημοσιεύουμε ένα κείμενο που αποτελεί το 20ο Κεφάλαιο του βιβλίου με τίτλο, «MIAMI FBI terrorist CONNECTION», στο οποίο ο συγγραφέας αναφέρεται στη ζωή και στο βρώμικο ρόλο του Φέλιξ Ροντρίγκες, πράκτορα της CIA και εκείνου που διέταξε τη δολοφονία του. Πέρα από την παραστατική παρουσίαση της δολοφονίας του Τσε, ο συγγραφέας συνεχίζει την ανάλυσή του φτάνοντας μέχρι το 1989, παρουσιάζοντας μια σειρά στοιχεία που αφορούν στη δράση αυτού του κτήνους. Πρόκειται για δολοφονίες, σαμποτάζ, τρομοκρατικές επιθέσεις, εμπόριο όπλων και ναρκωτικών, βασανισμούς αιχμαλώτων… Για όλα αυτά τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους (1976) με το μετάλλιο «Αστέρι της Ανδρείας» (ΠΓ).

του Jean Guy Allard

Σάββατο, 6 Οκτωβρίου 2018

Καθολική αλληλοσύνδεση


του Παναγιώτη Γαβάνα

Η υλιστική διαλεκτική, όπως και κάθε επιστήμη, στρέφεται προς τη γνώση των αλληλοσυνδέσεων και την πρακτική εφαρμογή αυτής της γνώσης στη κοινωνική ζωή. Η αποκάλυψη της αλληλοσύνδεσης, των αμοιβαίων σχέσεων των πραγμάτων και των προτσές μεταξύ τους, ο αμοιβαίος καθορισμός τους καθώς και η αιτιότητά τους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση κάθε επιστημονικής έρευνας και κάθε επιστημονικής γνώσης που οδηγείται από την πράξη.

Τετάρτη, 3 Οκτωβρίου 2018

Σχετικά με τη διαλεκτική υποκειμένου-αντικειμένου


του Παναγιώτη Γαβάνα

Η σχέση υποκειμένου-αντικειμένου προκύπτει και αναπτύσσεται με την ανθρώπινη κοινωνία. Ο άνθρωπος εμφανίζεται ως κοινωνικό ον σε μια πρακτική, ενεργητική, συνειδητή σχέση με το περιβάλλον του. Ιδιοποιείται τη φύση πρακτικά και πνευματικά, όλο και περισσότερους τομείς της πραγματικότητας τούς κάνει αντικείμενο της δραστηριότητάς του και κατ’ αυτό τον τρόπο αναπτύσσεται σε υποκείμενο της δράσης.

Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2018

Πενήντα αλήθειες για τον Τσε Γκεβάρα


Στις 14 Ιουνίου συμπληρώθηκαν 90 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου κομμουνιστή επαναστάτη Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Με αφορμή αυτό το γεγονός ξεκινάμε τη δημοσίευση κειμένων που αφορούν στη ζωή και το έργο του. Η σειρά θα ολοκληρωθεί έως τα τέλη του τρέχοντος έτους (ΠΓ).

του Harald Neuber

Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2018

Τρεις πυροβολισμοί στη Μόσχα


Για την απόπειρα δολοφονίας κατά του Λένιν

Συμπληρώθηκαν φέτος 100 χρόνια (30 Αυγούστου 1918) από την απόπειρα δολοφονίας κατά του Λένιν στη Μόσχα. Τι συνέβη πραγματικά την ημέρα εκείνη; Ήταν όντως η Φάνια Καπλάν αυτή που πυροβόλησε τον Λένιν; Διαλευκάνθηκε η υπόθεση; (ΠΓ)

του Leo Schwarz

Δευτέρα, 24 Σεπτεμβρίου 2018

Βενεζουέλα: Επίκειται επίθεση τον Οκτώβριο;


του Modaira Rubio, Καράκας

Οι ΗΠΑ οξύνουν παραπέρα τη δράση τους ενάντια στη σοσιαλιστική κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Ο υπουργός Εξωτερικών, Μίκαελ «Μάικ» Πομπέο, ανακοίνωσε την Παρασκευή στο τηλεοπτικό κανάλι Fox News ότι τις επόμενες μέρες θα πραγματοποιηθούν μια «σειρά από ενέργειες». Ο επικεφαλής διπλωμάτης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να φροντίσουν «ότι ο λαός της Βενεζουέλας θα αποκτήσει το δικαίωμα της συναπόφασης».

Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2018

Το αποκορύφωμα


Πριν από δέκα χρόνια, η χρεοκοπία της Lehman Brothers στις ΗΠΑ προκάλεσε τη μεγαλύτερη προσπάθεια στήριξης των κρατών για τη διάσωση των τραπεζών και του καπιταλισμού. Με αφορμή αυτό το γεγονός δημοσιεύουμε ένα ιδιαίτερα κατατοπιστικό άρθρο του γερμανού κομμουνιστή οικονομολόγου Lucas Zeise. Ο ίδιος συγγραφέας σε ένα άλλο μικρό κείμενό του που δημοσιεύτηκε χθες στην ίδια εφημερίδα («junge Welt», 22.09.2018), επισημαίνει ότι πιθανώς η παγκόσμια οικονομία να βρίσκεται μπροστά σε μια νέα κρίση. Τη θέση αυτή την αιτιολογεί με βάση τρία δεδομένα: Πρώτο, η τελευταία μεγάλη οικονομική κρίση του 2008/09 ξέσπασε ήδη πριν από δέκα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι η υπερσυσσώρευση κεφαλαίου έχει φτάσει σε ένα επίπεδο που θα μπορούσε να κάνει δυνατό το ξέσπασμα μιας νέας κρίσης. Δεύτερο, η ανάπτυξη στις λεγόμενες αναδυόμενες χώρες, οι οποίες από το 2008 αποτελούσαν την κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας, επιβραδύνεται. Μερικές από αυτές όπως η Τουρκία, η Βραζιλία και η Αργεντινή, βρίσκονται ήδη σε δύσκολη θέση. Τρίτο, οι εμπορικοί φραγμοί που αποφάσισε η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο, όπως επίσης στην παραγωγή και στις επενδύσεις. Ας περάσουμε όμως στο κείμενο (ΠΓ).

του Lucas Zeise

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2018

Η πλάνη του βιολογικού ντετερμινισμού


του Richard C. Lewontin

Είναι παλιά η άποψη πως οι κοινωνικές ανισότητες, και, σε τελευταία ανάλυση, η ίδια η δομή της κοινωνίας της ελεύθερης οικονομίας είναι αποτέλεσμα της «ανθρώπινης φύσης». Με την αλματώδη πρόοδο της βιολογίας τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν στο προσκήνιο νέα επιχειρήματα, που προσπαθούν να δικαιώσουν το status quo με «επιστημονικό» τρόπο.

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Η υλιστική διαλεκτική και η δομή της


του Παναγιώτη Γαβάνα

Στο κείμενο τούτο γίνεται μια προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα «τι είναι υλιστική διαλεκτική;», ένα ζήτημα στο οποίο θα επανέλθουμε, ενώ το κύριο μέρος της ανάλυσης επικεντρώνεται στο ζήτημα της δομής, της διάρθρωσης της υλιστικής διαλεκτικής, δηλαδή στα μέρη από τα οποία αποτελείται και πως αυτά αλληλοσυνδέονται. Παράλληλα, σκιαγραφείται το αντικείμενο μελέτης του κάθε μέρους ξεχωριστά. Απ’ αυτή την άποψη το παρόν κείμενο, εκτός των άλλων, έχει έναν χαρακτήρα προσανατολισμού, με την έννοια ότι δίνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η υλιστική διαλεκτική, σημαντικό –κατά την άποψή μας- για εκείνο το αναγνωστικό κοινό που δεν έχει ασχοληθεί με τη μαρξιστική φιλοσοφία, αλλά ακόμη και για εκείνο που θα ‘θελε να την εμβαθύνει. 

Δευτέρα, 9 Ιουλίου 2018

Τόπος ελπίδας


Γιατί η Αφρική ενσαρκώνει το γενικό

του Achille Mbembe

Πριν από μερικές ημέρες, ο εν ενεργεία πρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι η Αφρική μαζί με τη Αϊτή και το Ελ Σαλβαδόρ ανήκουν στις «χώρες απόπατους» αυτού του κόσμου[1]. Δε θα ‘θελα σε καμιά περίπτωση να το δραματοποιήσω, αλλά πρέπει να εκπλήσσεται κανείς για τη δύναμη της απανθρωπιάς που έχει μια τέτοια δήλωση, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από έναν άνδρα που είναι τόσο ισχυρός και ο ίδιος κινδυνεύει να βγάλει στον κόσμο όνομα ως «σκατόμουτρο». Φοβάμαι ότι αυτός ο εξαιρετικά βίαιος άνδρας αποτελεί ζωντανό παράδειγμα για όλα αυτά που πηγαίνουν λάθος στο σημερινό μας κόσμο μ αυτή την πολιτική παραλλαγή του της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Παρασκευή, 6 Ιουλίου 2018

Αφρική: στοιχεία και γεγονότα


Η γερμανική μαρξιστική ημερήσια εφημερίδα «junge Welt» διοργανώνει ετησίως στο Βερολίνο τη «Διεθνή Διάσκεψη Ρόζα Λούξεμπουργκ», η οποία είναι αφιερωμένη σε ένα διαφορετικό κάθε φορά θέμα. Φέτος έλαβε χώρα η 23η Διάσκεψη στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 30 οργανώσεις και εκδότες βιβλίων. Το θέμα γύρω από το οποίο περιστράφηκε η συζήτηση αυτή τη φορά ήταν η Αφρική. Αξιοποιώντας αυτό το γεγονός, δίνουμε στη δημοσιότητα τρία κείμενα που αφορούν στην αφρικανική ήπειρο, τα οποία –κατά την άποψή μας- βοηθούν στην βαθύτερη κατανόηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει και του (μελλοντικού) ρόλου της στη διεθνή σκηνή. Πέρα όμως απ’ αυτό, υπάρχει ένα ακόμη γεγονός που έχει τη δική του αξία και δε πρέπει να ξεχνιέται: ότι στην Αφρική έλαβε χώρα η ανθρωπογένεση και, μ’ αυτή την έννοια, όλοι είμαστε Αφρικανοί! Στο παρόν κείμενο δίνονται συμπυκνωμένα ορισμένα στοιχεία που αφορούν στη «μαύρη ήπειρο» (ΠΓ).

Δευτέρα, 2 Ιουλίου 2018

Ο Ένγκελς, η επανάσταση, ο πόλεμος


Ποιες αντιλήψεις περί πολέμου επικρατούσαν στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα; Πως αντιλαμβάνονταν οι κλασικοί, ιδιαίτερα ο Ένγκελς, τη διαλεκτική πολέμου και επανάστασης; Σε αυτά, καθώς και σε άλλα ερωτήματα, γίνεται προσπάθεια να δοθεί απάντηση στο κείμενο που ακολουθεί υπό το πρίσμα της ιστορικής ανάλυσης (ΠΓ).

του Georg Fülberth

Σάββατο, 23 Ιουνίου 2018

Ξανά το ερώτημα: Στρουκτουραλισμός ή διαλεκτική;


του Lucien Sève

Οι αλλαγές στην επιστημονική γνώση είναι τόσο θεαματικές –και στη λεπτομέρειά τους τόσο σύνθετες– που αν στεκόμασταν στην επικαιρότητα επιφανειακά δεν θα μπορούσαμε να αντιληφθούμε τη συνολική τους διάσταση. Αν όμως προσπαθήσουμε να χαράξουμε την καμπύλη που ενώνει τα διαφορετικά σηµεία –ή τα σύνολα των σημείων– τα οποία κατακτήθηκαν κατά τη διάρκεια των δύο ή τριών τελευταίων δεκαετιών, τότε η έννοιά τους δεν είναι πια αμφιλεγόμενη: Βρισκόμαστε μπροστά στην άνοδο του υλισμού ως προς την επιστημονική απεικόνιση του κόσμου. 

Τρίτη, 12 Ιουνίου 2018

Ποιος νόμος τάχα, τα χέρια μας δένει, όταν ο κόμπος φτάνει στο χτένι;


Ξεκαθαρίζω ευθύς εξαρχής: Με τον αναρχισμό και, ιδιαίτερα, την ατομική τρομοκρατία, με χωρίζει ένας κόσμος ολόκληρος. Αυτό το έχω κάνει ήδη σαφές μέσα από τη δημοσίευση κειμένων στο παρόν ιστολόγιο. Αν αναδημοσιεύω το άρθρο του Έκτορα Κουφοντίνα, γιου του Δημήτρη Κουφοντίνα, αυτό σχετίζεται με τα δικαιώματα που έχει κάποιος ως πολίτης αυτής εδώ της χώρας και, γενικότερα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, που τσαλαπατιούνται βάναυσα. Κυρίως, όμως, για αυτά που αποκαλούμε ανθρωπιά και αξιοπρέπεια. Αν οι κομμουνιστές τα απολέσουν, τότε πολύ απλά, δε μπορούν να λέγονται κομμουνιστές! (Παναγιώτης Γαβάνας)

του Έκτορα Κουφοντίνα

Κυριακή, 10 Ιουνίου 2018

Το ζήτημα του κομμουνισμού μετά την ήττα του «υπαρκτού σοσιαλισμού»


του Περικλή Παυλίδη

Επίκ. καθηγητή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Είναι τετριμμένη η διαπίστωση ότι το φάντασμα του κομμουνισμού δεν πλανάται πλέον στους ουρανούς της Ευρώπης και του κόσμου. Μετά την ήττα του «υπαρκτού σοσιαλισμού», την ήττα μιας συγκλονιστικής προσπάθειας αλλαγής της κοινωνίας σε πρωτόγνωρη κλίμακα, ο κομμουνισμός εκλαμβάνεται από πολλούς ως φαινόμενο που ανήκει στο παρελθόν. Κάποιοι μάλιστα ήταν τόσο σίγουροι γι’ αυτό που έσπευσαν να αναγγείλουν το τέλος της ιστορίας, άποψη η οποία συναντώμενη με τη μεταμοντέρνα απαισιοδοξία αρκετών διανοουμένων γέννησε πληθώρα επιχειρημάτων κατά των μεγάλων αφηγήσεων και των καθολικών ριζοσπαστικών σχεδίων.

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018

Η μακρά οικολογική επανάσταση


Ο άνθρωπος στην ανθρωπόκαινο

Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής υπονομεύει τις βάσεις διαβίωσης αυτού του πλανήτη. Η επιβίωση της ανθρωπότητας μπορεί να εξασφαλιστεί με μια οικολογική επανάσταση ενάντια στο καθεστώς συσσώρευσης πλούτου.

του John Bellamy Foster

Πέμπτη, 31 Μαΐου 2018

Ίδρυση του ισραηλινού κράτους


Με την υποστήριξη της Μόσχας

Πριν από 70 χρόνια ιδρύθηκε το Ισραήλ. Η Σοβιετική Ένωση πρώτη αναγνώρισε το κράτος αυτό de jure και στην αρχή το βοήθησε με όπλα.

του Knut Mellenthin

Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

Γαλλικός Μάης του '68: Έξοδος από τη στενότητα


Παρίσι, Μάης του 1968. Πριν από 50 χρόνια φοιτητές και εργάτες εξεγέρθηκαν ενάντια στην ύστερη γκωλική Γαλλία. Ποια συμβάντα έλαβαν χώρα; Πως ξεκίνησαν; Που κατέληξαν; Τι έμεινε από το Μάη του ’68; Σ’ αυτά και σε άλλα ερωτήματα γίνεται προσπάθεια να δοθεί απάντηση στο κείμενο που ακολουθεί (ΠΓ).

του Bernard Schmid

Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

Πολιτική οικονομία πριν τον Μαρξ


Στις μελέτες του για το «Κεφάλαιο» ο Karl Marx μπόρεσε να στηριχθεί και σε πολλά έργα αστών οικονομολόγων. Λαμβάνοντάς τα υπόψη και ασκώντας τους κριτική, ανέπτυξε την πολιτική του οικονομία. Λόγος γίνεται εδώ περί κλασικής αστικής πολιτικής οικονομίας, η οποία ξεκινούσε από τα έργα του William Petty και αποκορυφωνόταν σε αυτά του David Ricardo. Το κείμενο που ακολουθεί, γραμμένο από τον γερμανό κομμουνιστή οικονομολόγο Holger Wendt, καταπιάνεται με αυτό το θέμα, ένα θέμα που, σε μεγάλο βαθμό, δεν του έχει δοθεί μέχρι σήμερα η πρέπουσα σημασία (ΠΓ).

του Holger Wendt

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

György Lukács: Η έννοια της ολότητας


του Roy Pascal

Ο όρος «ολότητα» έχει αποφασιστική σημασία ως κριτήριο αξιολόγησης στη λογοτεχνική κριτική του Λούκατς, αλλά αποτελεί επίσης κριτήριο ζωής, πραγματικότητας. Γι’ αυτό το λόγο, θα πρέπει να τον ορίσω σε ένα ευρύ πλαίσιο, εισβάλλοντας έτσι σε πεδία που θα εξεταστούν διεξοδικότερα σε άλλα κείμενα αυτού του τόμου.

Τρίτη, 8 Μαΐου 2018

Το Σχέδιο Μάρσαλ και η στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη


του Δρ. Reiner Zilkenat

Στις 3 Απριλίου 1948 ο πρόεδρος Χάρι Σ. Τρούμαν υπέγραψε ένα νόμο, ο οποίος υποσχόταν στις ευρωπαϊκές χώρες στο πλαίσιο ενός «European Recovery Program» (ERP) [Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανάκαμψης] να παραδοθούν τα επόμενα χρόνια διάφορα αγαθά πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μια ημέρα πριν, τα δυο Σώματα του Κογκρέσου είχαν δηλώσει την έγκρισή τους. Ταυτόχρονα, φορτηγά πλοία με σιτάρι, τρόφιμα, πετρέλαιο και μηχανές άφηναν τα λιμάνια των ΗΠΑ και κατευθύνονταν γρήγορα προς την Ιταλία.

Παρασκευή, 4 Μαΐου 2018

Η εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας


του Knut Mellenthin

Η εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας πριν από 75 χρόνια θεωρείται γενικά ως η μεγαλύτερη και πιο σημαντική πράξη αντίστασης εβραίων αγωνιστριών και αγωνιστών ενάντια στην εξόντωση του λαού τους από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Η εξέγερση διήρκεσε περισσότερο από ένα μήνα, κάτι όμως που σπάνια αναφέρεται˙ ήταν η μεγαλύτερη σε διάρκεια επιχείρηση αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη συνολικά, όχι μόνο της εβραϊκής.

Τρίτη, 1 Μαΐου 2018

Πρωτομαγιά στη Ρόδο


Η εργατική τάξη πάει στις παραλίες

του Παναγιώτη Γαβάνα

Τα τελευταία χρόνια, παρέα με δυο βαλίτσες και κάποια μικροπράγματα, περιπλανιέμαι σαν τον Οδυσσέα, όπως εξάλλου και δεκάδες χιλιάδες άλλοι εκπαιδευτικοί, στα νησιά του Αιγαίου, προσφέροντας, όσο τουλάχιστον περνά απ’ το χέρι μου, μόρφωση και αγωγή στα παιδιά, και, φυσικά, να βγει ο επιούσιος. Κάθε χρόνο και σ’ ένα διαφορετικό νησί. Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων, βυθισμένοι μέχρι το λαιμό σε χίλια δυο προβλήματα, σε μια κοινωνία, που όλες οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις φρόντισαν να απαξιώσουν πλήρως το ρόλο του παιδαγωγού, του εκπαιδευτικού.

Κυριακή, 29 Απριλίου 2018